Wat is klimaatverandering?

Waarom wordt het met het jaar warmer? En wat merken we daar in Nederland al van? Van oorzaak tot oplossing: hier leggen we klimaatverandering in 5 minuten uit. Gewoon, zonder jargon. Lees verder en ontdek hoe jij kan helpen.

  1. Wat is klimaatverandering?
  2. Wat zijn de oorzaken?
  3. Wat zijn de gevolgen?
  4. Wat zijn de oplossingen?

Wat is klimaatverandering precies?

Klimaat is niet hetzelfde als het weer: het weer gaat over vandaag, het klimaat over patronen van tientallen jaren. En dat patroon valt niet te ontkennen, elk decennium is warmer dan het vorige. Er komen steeds meer broeikasgassen, zoals CO2, in de lucht. Die houden extra warmte op aarde vast, waardoor de aarde opwarmt.

Als het zo doorgaat, dan is de temperatuur aan het einde van deze eeuw waarschijnlijk met zo'n 2 tot 4 graden gestegen ten opzichte van vóór de Industriële Revolutie. Daardoor verandert het klimaat fundamenteel: op sommige plekken wordt het veel droger, op andere juist veel natter. En dat maakt het leven op aarde flink onaangenamer. Hittegolven, droogte en overstromingen komen steeds vaker voor. Ook in Nederland.

Op de hoogte blijven van het klimaat?
👉️ Ontvang onze nieuwsbrief met klimaatnieuws en wat jij kan doen.

Wat is de oorzaak van klimaatverandering?

Wetenschappers zijn het eens: de mens is de oorzaak van de huidige klimaatverandering. Door het verbranden van olie, gas en kolen, door het kappen van bossen en de bio-industrie, stoten we veel te veel broeikasgassen uit. Dat begon met de Industriële Revolutie en is sindsdien alleen maar sneller gegaan.

Wetenschappers twijfelen niet

Wetenschappers twijfelen net zo min over klimaatverandering als over de vraag of de aarde rond is. 99% van alle klimaatstudies toont aan dat CO2-uitstoot door de mens de hoofdoorzaak is van de huidige klimaatverandering. Dat een heel klein groepje nog twijfelt, hoort bij wetenschap, maar hun onderzoek heeft niet tot nieuwe inzichten geleid.

Broeikasgassen: zo warmt de aarde op

Broeikasgassen zoals CO2 en methaan houden de warmte op aarde beter vast, als een deken om de aarde. Die deken is op zichzelf goed: zonder was het op aarde gemiddeld 33 graden kouder. Maar door het massaal verbranden van olie, gas en kolen en het kappen van bossen, is die deken te dik geworden. Hoe meer broeikasgassen, hoe warmer het wordt. Dat is geen aanname, maar de conclusie van vrijwel al het klimaatonderzoek.

De aarde is inmiddels zo'n 1,4 graden opgewarmd ten opzichte van het einde van de 19e eeuw. Dat lijkt weinig, maar de gevolgen zijn nu al overal voelbaar. Ook in Nederland, waar het al 2,5 graden warmer is dan een eeuw geleden.

Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering?

Wereldwijd wordt het leven door klimaatverandering steeds onaangenamer:

  • Extreem weer: hittegolven, droogte en hevige regenbuien komen vaker voor. Oogsten mislukken, drinkwater wordt schaars en sommige gebieden worden onbewoonbaar.
  • Zeespiegelstijging: smeltend landijs en uitzettend zeewater laten de zee gestaag stijgen. Laaggelegen gebieden dreigen onder te lopen.
  • Verlies van natuur: planten- en diersoorten raken hun leefgebied kwijt en sterven uit.

Ook Nederland merkt dit al: de kans op een hittegolf is 5 keer zo groot geworden, extreme buien en droogte wisselen elkaar af, en de helft van ons land ligt onder zeeniveau, waardoor we extra kwetsbaar zijn. Hierdoor zijn de stijgende zee en de rivieren een groeiende zorg.

Het goede nieuws: het ergste kunnen we nog voorkomen. Als we nú in actie komen. En laat de cijfers nou precies duidelijk maken waar de grootste winst te behalen valt: bij een handjevol grote vervuilende bedrijven. Zij zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van de uitstoot en verdienen daar ook nog eens het meest aan. Terwijl de rekening voor ons is. Denk aan een stijgende energierekening, hogere dijken en duurdere boodschappen.

Milieudefensie zet de druk precies daar op: bij de overheid én rechtstreeks bij grote vervuilers als Shell, ING en Tata Steel. Dat doen we niet alleen, maar samen met tienduizenden mensen die hun stem laten horen, via campagnes, petities en zelfs rechtszaken. Jouw stem kan daar ook bij horen. Want vervuilers zijn sterk, met z'n allen zijn wij sterker.

👉️ Lees meer over de gevolgen van klimaatverandering voor Nederland

Wat zijn de oplossingen voor klimaatverandering?

Zelf kan je al veel doen: minder vlees eten, je huis isoleren, zo min mogelijk vliegen en de auto laten staan. Maar individuele acties alleen lossen het klimaatprobleem niet op. Het lukt alleen als de grootste vervuilers hun verantwoordelijkheid nemen.

En daar hebben we sinds 2015 een goed uitgangspunt voor, het Klimaatakkoord van Parijs! Daarin beloofde vrijwel de hele wereld de opwarming te beperken. Dat betekent dat we grote vervuilers als Shell, ING en Tata Steel rechtstreeks kunnen aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Kom met een goed klimaatplan, in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs.

Maar hoe zorg je dat dit soort bedrijven écht luisteren? Door met heel veel mensen samen te werken en samen onze stem te laten horen. Dankzij de steun van onze leden en donateurs hebben we al veel bereikt in de strijd tegen klimaatverandering. Samen maken we impact en zetten we belangrijke stappen naar een duurzame toekomst.

Benieuwd naar hoe we ons geld besteden en wat we hebben bereikt?
👉️ Bekijk onze successen en leer meer over onze werkwijze

Duurzame oplossingen moeten voor álle Nederlanders bereikbaar zijn, ook voor wie geen zonnepanelen, isolatie of een warmtepomp kan betalen.

In je eentje begin je niks tegen klimaatverandering. Maar met onze aanpak lukt dat wel. Milieudefensie pakt de opwarming aan waar dat het meeste oplevert: bij de vervuiling van grote bedrijven. Door dat samen met heel veel mensen te doen, zijn we succesvol. Samen vormen we een beweging die niet te stoppen is.

Word lid van Milieudefensie

Klimaatverandering is te groot om alleen op te lossen. Met z'n allen lukt het ons wel.

Als lid van Milieudefensie maak je campagnes mogelijk die veranderen wat je in je eentje niet voor elkaar krijgt. Van de rechtszaken tegen Shell en ING tot eerlijke klimaatplannen van grote bedrijven. Sluit je aan bij tienduizenden Nederlanders die elke dag opkomen voor een leefbare planeet.

Veelgestelde vragen

Is klimaat niet gewoon het weer?

Nee. Weer gaat over vandaag of morgen en is grillig. Klimaat gaat over tientallen jaren – en de trend valt niet te ontkennen: ieder decennium is warmer dan het vorige. Dat het ene jaar kouder is dan het andere, zegt niks; de reeks over jaren zegt alles.

Wat is klimaatverandering kort gezegd?

Klimaatverandering is de structurele opwarming van de aarde door de uitstoot van broeikasgassen, vooral CO2, door menselijke activiteiten.

Is klimaatverandering echt door de mens veroorzaakt?

Ja. Meer dan 97% van het klimaatonderzoek bevestigt dat CO2-uitstoot door menselijke activiteiten de hoofdoorzaak is.

Merken we klimaatverandering ook in Nederland?

Ja. Nederland is ruim 2 graden opgewarmd, hittegolven komen vaker voor en hevige regenbuien en droogte nemen toe.

Wat kan ik zelf doen tegen klimaatverandering?

Veel: minder vlees eten, je huis isoleren, minder vliegen en de auto laten staan. Maar de grootste impact heb je samen: door je te organiseren en goede doelen zoals Milieudefensie te steunen die overheden en bedrijven aanpakken.

Foto bovenaan: fietsers in een overstroomde straat. Shutterstock.
Loading...