Dit is het moment waar we jaren naar toe hebben gewerkt. In de rechtszaal hing een bijna tastbare spanning, alsof iedereen zijn adem inhield. De laatste ronde in onze Klimaatzaak tegen Shell: we nemen je graag mee in hoe deze dag verliep.
Vroeg in de ochtend gingen we samen richting de Hoge Raad. Met gezonde spanning en vooral met trots. Want we staan hier tegenover één van de grootste vervuilers ter wereld, om te eisen dat die een eerlijke bijdrage levert aan het aanpakken van de klimaatcrisis.
Dit is de eerste keer dat de hoogste rechter van een land zich buigt over een zaak zoals deze. En de héle wereld kijkt mee. Dat maak deze dag extra bijzonder.
Bekijk de video voor de eerste reactie na de zitting. Lees daaronder het verslag van de dag.
Toen het tijd was om naar binnen te gaan, liep de spanning verder op. In de zaal namen onze advocaten, collega's, journalisten en mede-eisers plaats. Het geroezemoes verstomde toen de rechters binnen kwamen.
De zitting begon. Alle partijen kregen de tijd om hun pleidooi te houden. Dit was het moment: onze kans om bij de rechter duidelijk te maken waarom het zo belangrijk én logisch is dat Shell een concreet doel opgelegd krijgt om zijn CO2-uitstoot te verminderen. In de uitspraak van het hof in het hoger beroep in 2024 oordeelde de rechter al dat Shell zijn CO2-uitstoot moet verminderen, mensenrechten moet beschermen en een passende bijdrage moet leveren aan het klimaatakkoord van Parijs. Een sterke en belangrijke uitspraak, maar zonder concreet doel, is dit nog te vrijblijvend. Een concreet doel is nodig om ons echt te beschermen tegen het gevaar dat Shell veroorzaakt.
Onze advocaten Roger Cox en Philip Fruytier spraken met rust, helderheid en overtuiging. Shell trok een hoop trucs en zijn gebruikelijke excuses uit de kast en probeerde zich te verschuilen achter de politiek en consumenten. Ook Milieu en Mens, die meedoet aan de zaak aan de kant van Shell, deed zijn verhaal.
Na een korte pauze mochten alle partijen nog één keer op elkaars verhaal reageren. En toen was het voorbij. De voorzitter sloot de zitting. Nu is het aan de rechter om over deze historische zaak te oordelen.
Shell blijft volhouden dat het terugdringen van zijn CO2-uitstoot in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs de energiezekerheid in gevaar zou brengen. Maar het tegendeel is waar: het vasthouden aan fossiele brandstoffen maakt ons juist afhankelijk en kwetsbaar. Advocaat Roger Cox zei hierover:
"Wanneer Shell zich werkelijk zou bekommeren om energiezekerheid zou zij haar investeringsstromen verleggen naar hernieuwbare energie, maar dat gebeurt in het geheel niet. Het aandeel hernieuwbare energie in de totale energieproductie van Shell is minder dan 0,5%.
In 2024, in de uitspraak in het hoger beroep, oordeelde het hof dat Shell minder CO2 uit moet stoten, maar stelde geen concreet doel vast omdat wetenschappers het niet eens zouden zijn over een exact percentage voor een bedrijf als Shell. Onze advocaten legden uit dat het hof volgens ons te beperkt keek: niet alleen de klimaatwetenschap telt, maar bijvoorbeeld ook internationale rechtsbeginselen. Als de rechter daar ook naar had gekeken, had er wél een concreet reductiedoel voor Shell kunnen worden vastgesteld. En dat is hard nodig, want Shell is 1 van de grootste vervuilers ter wereld.
Iedereen luisterde aandachtig toen onze advocaat Roger Cox zijn laatste woorden van het pleidooi uitsprak:
"Indien Shell onbelemmerd haar weg kan blijven vervolgen, dan moeten we constateren dat de moderne samenleving en de keuzes die daarin zijn gemaakt, privaatrechtelijke entiteiten hebben gecreëerd die destructiever zijn dan staten maar die door niemand meer in bedwang zijn te houden. Niet door de politiek en ook niet door het recht. Dan is de democratische rechtsstaat en de internationale rechtsorde kwetsbaarder gebleken dan we dachten en dan zullen we daar collectief de prijs voor moeten betalen. Die prijs zal hoog zijn, onvoorstelbaar hoog."
Maria Veder (hoofdonderzoeker Klimaatzaak Shell), Maaike Baan (onderzoeker Klimaatzaak Shell), Roger Cox (advocaat) en Winnie Oussoren (woordvoerder) voor de Hoge Raad
Dit was nooit gelukt zonder de 17.379 mede-eisers én de 6 mede-eisende organisaties: Greenpeace, de Waddenvereniging, ActionAid Nederland, BothENDS, Fossielvrij NL en Milieudefensie Jong. Wat zijn we ongelooflijk trots dat we samen zó ver zijn gekomen! Ons pleidooi was ijzersterk. De uitspraak moet nog komen, maar vandaag hebben we laten zien dat we er alles aan hebben gedaan om de hoogste rechter ervan te overtuigen dat Shell een concreet doel moet krijgen om zijn CO2-uitstoot te verminderen. En wat er ook gebeurt: deze zaak heeft al geschiedenis geschreven.
De tijd dringt en de wereld kijkt mee. Want een leefbare toekomst vraagt om actie. We kunnen niet wachten. We gaan door tot alle vervuilers groen zijn. Daar ben jij juist nu heel hard bij nodig. Want: grote vervuilers zijn sterk, met z'n allen zijn wij sterker
We kunnen deze rechtszaken alleen voeren dankzij jouw steun. Wil jij bijdragen zodat we door kunnen gaan met onze strijd tegen Shell?
—> De laatste ronde tegen Shell: alles wat je moet weten
—> Veelgestelde vragen over de laatste stap in de Klimaatzaak tegen Shell
Foto's door Edo Landwehr
Nieuwe olie- en gasvelden aanboren is niet nodig. In deze zaak eisen we daarom dat Shell hiermee stopt. Want de wetenschap is glashelder: voor het klimaat is elk nieuw veld er 1 te veel. Toch kiest Shell ervoor om door te gaan. Daarom stappen wij naar de rechter. Help jij ook mee?
