De oorlog in het Midden-Oosten maakt opnieuw duidelijk hoe afhankelijk we zijn van olie en gas uit het buitenland. Dat maakt ons kwetsbaar voor prijsstijgingen en tekorten. Tijd om dat te doorbreken.
Nederland gebruikt nog altijd grote hoeveelheden fossiele brandstoffen, veel meer dan we zelf produceren. Dat betekent dat we afhankelijk zijn van andere landen én van ingewikkelde internationale handelsroutes. Bij conflicten of handelsbeperkingen, komt onze energievoorziening onder druk te staan. Dat zagen we al eerder tijdens de energiecrisis na de Russische inval in Oekraïne.
Die afhankelijkheid heeft directe gevolgen. Stijgende energieprijzen, economische onzekerheid en zelfs het risico op politieke chantage. Zo is Nederland voor een aanzienlijk deel (24%) van zijn energie afhankelijk van de Verenigde Staten. In een wereld waarin geopolitieke spanningen toenemen, is dat een kwetsbare positie. Trump dreigt nu al om de levering van gas naar de EU te stoppen als de EU niet snel het handelsakkoord met de VS goedkeurt.
Na de energiecrisis heeft Nederland Russisch gas vervangen door gas uit de VS en Qatar. Daarmee werd de afhankelijkheid niet opgelost, maar verplaatst. Die fout mogen we niet herhalen. Echte energiezekerheid bereik je alleen door te investeren in eigen, duurzame bronnen zoals zon, wind en bodemenergie. En natuurlijk door zoveel mogelijk energie te besparen, door bijvoorbeeld huizen te isoleren. Want energie die je bespaart, hoef je ook niet op te wekken. Dat maakt Nederland niet alleen onafhankelijker, maar ook schoner en toekomstbestendiger.
Milieudefensie roept het kabinet op tot deze maatregelen:
Goede isolatie is de snelste manier om energieverbruik te verlagen. Huizen moeten comfortabel en betaalbaar zijn voor iedereen. Maar juist lagere inkomens hebben nu te maken met hoge energierekeningen en maar weinig mogelijkheden om te investeren in isolatie.
Hoewel er plannen liggen, ontbreekt het aan voldoende budget en tempo. Dat is een groot probleem: in het huidige tempo worden de klimaatdoelen niet gehaald en blijven we zelfs in 2050 nog afhankelijk van olie en gas.
Jaarlijks gaan er nog steeds tientallen miljarden euro's aan overheidsgeld naar grote vervuilende bedrijven via subsidies en belastingvoordelen. Dat past totaal niet bij de klimaatdoelen voor een groene toekomst.
Wat er nodig is, is een duidelijk Nederlands uitfaseringsplan: wanneer stopt welke subsidie, en hoe wordt dat geregeld? Tegelijk is het nodig om te investeren in nieuwe banen en vaardigheden, zodat mensen kunnen overstappen naar werk in duurzame sectoren. Zo ontstaat ruimte voor bedrijven die bijdragen aan schone energie en een sterke economie.
De tijd van vrijblijvendheid is voorbij. Grote vervuilende bedrijven gebruiken veel energie en lopen achter met het halen van hun klimaatdoelen. Daarom is het hard nodig dat zij hun energieverbruik drastisch verminderen en concrete klimaatplannen maken die in lijn zijn met internationale afspraken.
Door een klimaatplan wettelijk te verplichten, garanderen we dat ook het bedrijfsleven helpt om onze afhankelijkheid van olie en gas te verminderen. Alleen zo voorkomen we de ergste gevolgen van gevaarlijke klimaatverandering.
De boodschap is helder: het kabinet Jetten moet nú kiezen. Maar het gaat erom wél de juiste keuze te maken. Het vervangen van de ene fossiele afhankelijkheid door de andere is geen oplossing. Kiezen voor schone, betaalbare en eigen energie helpt ons allemaal. En nee, dat betekent dus niet dat we maar weer gas uit Groningen moeten halen!
Nederland kan zich losmaken van geopolitieke afhankelijkheid én bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering. Dat is een kwestie van politieke wil. Door te investeren in isolatie, fossiele subsidies af te bouwen en het bedrijfsleven te verplichten werk te maken van energiebesparing. Hoe eerder we dat doen, hoe beter. We kunnen niet wachten.
Foto bovenin: Shutterstock.
