De oorlog in het Midden-Oosten maakt opnieuw duidelijk hoe afhankelijk we zijn van olie en gas uit het buitenland. Dat maakt ons kwetsbaar als de prijzen omhoog gaan en er te weinig olie en gas is voor iedereen. Tijd om dat te doorbreken.
Nederland gebruikt nog altijd veel benzine, diesel, gas en kolen. Veel meer dan we zelf produceren. Dat betekent dat we afhankelijk zijn van andere landen.
Die afhankelijkheid heeft grote gevolgen:
Als land zijn wij bijvoorbeeld voor een flink deel van onze energie (24%) afhankelijk van de Verenigde Staten. In een wereld waarin de spanningen tussen landen toenemen, maakt dat ons kwetsbaar. Trump dreigt nu al om de levering van gas naar de EU te stoppen als de EU niet snel het handelsakkoord met de VS goedkeurt.
Olie en gas leggen bovendien vaak hele ingewikkelde routes af voor het hier is. Bij oorlogen en als die routes worden afgesloten, komt onze energievoorziening in gevaar. Dat zagen we al eerder in 2022 tijdens de energiecrisis na de Russische inval in Oekraïne.
Na de energiecrisis in 2022 heeft Nederland Russisch gas vervangen door gas uit de VS en Qatar. Daarmee werd de afhankelijkheid niet opgelost, maar verplaatst. Die fout mogen we niet herhalen.
Echte energiezekerheid bereik je alleen door te investeren in eigen, duurzame energie van zon, wind en bodem. En natuurlijk door zoveel mogelijk energie te besparen, door bijvoorbeeld huizen te isoleren. Want energie die je bespaart, hoef je ook niet op te wekken. Dat maakt Nederland niet alleen onafhankelijker, maar ook schoner en toekomstbestendiger.
Milieudefensie roept het kabinet op tot deze maatregelen:
Vooral mensen met een lager inkomen hebben nu te maken met hoge energierekeningen. Isolatie zou juist hun kunnen helpen, maar vaak hebben ze daar zelf het geld niet voor en doen verhuurders te weinig of niets. Goede isolatie is de snelste manier om energieverbruik en dus de energierekening te verlagen.
Het kabinet-Jetten zegt extra aandacht te hebben voor de isolatie van woningen in kwetsbare wijken waar energiearmoede voorkomt, maar extra geld is er nog niet. Het kost ongeveer 3 miljard euro om deze woningen te isoleren. Daardoor gaat de energierekening van deze mensen blijvend omlaag, en besparen we veel gas. Dat is toch veel beter dan geld uitdelen aan grote vervuilende bedrijven?
Wist je dat er in Nederland elk jaar weer tientallen miljarden euro's van ons belastinggeld naar grote vervuilende bedrijven gaat? Dat gebeurt in de vorm van subsidies en belastingvoordelen, ook wel 'fossiele subsidies' genoemd. Dat is meer dan 3500 euro per huishouden! Met dat geld zouden we met gemak alle tochtige, slecht geïsoleerde huizen in Nederland kunnen isoleren en voorzien van zonnepanelen en warmtepompen. En we zouden ook meer kunnen investeren in het grootschalig opwekken van elektriciteit met wind en zon, en batterijen om energie in op te slaan. Want hoe meer we zelf schoon opwekken en opslaan, hoe minder afhankelijk we zijn.
Wanneer pakken we dit aan? Dit is toch niet uit te leggen, meneer Jetten? Waar blijft dat plan dat mensen houvast geeft en bedrijven duidelijkheid?
30 grote vervuilende bedrijven in Nederland stoten samen 40% van alle CO2 uit. Veel meer dan alle Nederlanders samen en kleinere bedrijven. Er zijn bedrijven die hier serieus werk van maken of willen maken. Maar te veel bedrijven verdienen miljarden ten koste van onze gezondheid en het klimaat. Daarom is het hard nodig dat zij hun energieverbruik drastisch verminderen. En dat ze concrete klimaatplannen maken waarin staat hoe ze hun uitstoot stap voor stap gaan verminderen. Maar uit zichzelf doen die bedrijven dat niet. Daar is het kabinet bij nodig. Het kabinet kan een klimaatplan verplicht stellen. Zo worden we sneller onafhankelijk van olie en gas.
De boodschap is helder: het kabinet Jetten moet nú kiezen voor isolatie, en schone, betaalbare eigen energie. En nee, dat betekent dus niet dat we maar weer gas uit Groningen moeten halen! Zon, wind en isolatie van alle woningen is de beste oplossing. Met het geld dat het kabinet nu uitdeelt aan grote vervuilende bedrijven, krijgen we dat voor elkaar. Of zoals de premier het zou zeggen: het kan wel!
Foto bovenin: Shutterstock.
