Het besluit over de maatwerkafspraken en miljardensubsidie voor Tata Steel is uitgesteld tot 1 maart. Industrie-expert van Milieudefensie, Elisa Asscheman, over wat dit uitstel nou precies betekent.
Afgelopen vrijdag stuurde minister Stientje van Veldhoven een Kamerbrief over de geplande subsidie aan Tata.
"De minister stelt het definitieve besluit over de afspraken uit tot 1 maart. De belangrijkste reden: de kooksfabrieken moeten mogelijk sluiten op last van de Omgevingsdienst. Als deze fabrieken eerder sluiten, heeft dat gevolgen voor de planning en voor het financiële plaatje van de plannen van Tata Steel. Daardoor is het het onduidelijk of Tata Steel als bedrijf nog wel rendabel is. Toch is het opvallend dat de minister de sluiting van deze kooksfabrieken nu als belangrijke reden voor uitstel noemt. Dat wist het ministerie immers al maanden..."
"Allereerst de timing. De afgelopen 2 maanden is er niets nieuws gebeurd. Waarom wordt de deal dan op het allerlaatste moment uitgesteld? Daarnaast heeft de minister zich nog nooit zo expliciet uitgesproken over de bedrijfscultuur bij Tata. Met de bedrijfscultuur doelt de minister op de vraag of Tata écht verandert. Het kabinet wil pas subsidie geven als er vertrouwen is dat het bedrijf de afspraken daadwerkelijk nakomt.
Het maatschappelijk vertrouwen in Tata Steel is op een historisch dieptepunt. Toch betekent deze brief vooralsnog alleen uitstel en geen afstel van de geplande miljardensubsidie. Ook blijft de minister optimistisch over de klimaatwinst die de afspraken kunnen opleveren. En die klimaatwinst is precies waar het om gaat: Milieudefensie is niet principieel tegen subsidie, maar subsidie zonder keiharde afspraken is weggegooid geld.
Alles bij elkaar wekt deze brief de indruk dat de minister enorm in haar maag zit met dit dossier. Als het ministerie en Tata er niet uitkomen betekent dit gezichtsverlies voor haar. Tot nu heeft geen van de maatwerkafspraken met vervuilende bedrijven een concrete vergroeningsdeal opgeleverd.
Tegelijkertijd heeft de minister ook veel redenen om af te zien van de afspraak: de notoire onbetrouwbaarheid van het bedrijf, de gezondheidsschade, het mogelijk sluiten van de kooksfabrieken en de strafrechtelijke vervolging. Op geen van deze onderwerpen verwachten we vóór 1 maart noemenswaardige ontwikkelingen.
Er wordt vooral verder gerekend aan de business case voor de staalfabriek, vooral vanuit Tata India. Maar hoe het ook uitpakt: publiek geld mag er alleen naartoe gaan als Tata een klimaatplan in lijn met het Parijsakkoord presenteert. En als alle afspraken keihard en afdwingbaar vastliggen."
"Het maken van maatwerkafspraken met grote vervuilers blijkt al jaren een onmogelijke klus. Dat zien we nu ook bij Tata Steel. De minister moet nu de regie pakken en Tata op basis van klimaatwetenschap en juridische ontwikkelingen dwingen zich aan het Klimaatakkoord van Parijs te houden. Áls Tata daar een goed plan voor ontwikkelt, is het denkbaar dat dit plan met publiek geld gesteund kan worden. Maar de regie moet bij de minister liggen. Nu bepaalt Tata teveel het tempo, de inhoud en de voorwaarden."
"We blijven de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten houden en denken na over effectieve interventies. We willen voorkomen dat deze ongekend hoge klimaatsubsidie, die kan oplopen tot 11 miljard euro, naar een bedrijf gaat zonder klimaatplan in lijn met het Parijsakkoord.
We blijven ook intensief met de fracties in de Tweede Kamer praten. Voor ons is een goed klimaatplan essentieel en dit wordt nog te weinig besproken, ook in de politiek. Tot slot blijven we steun vragen voor onze petitie 'Geen geld naar Tata zonder klimaatplan'. Zo laten we zien dat ook de samenleving kritisch kijkt naar waar ons belasting geld naartoe gaat.
We staan op een belangrijk kantelpunt in de geschiedenis. De industrie moet in een korte tijd grote stappen zetten om te kunnen verduurzamen. Dit gaat niet alleen over een monstersubsidie aan Tata Steel, maar over hoe we ons verhouden tot de oude vervuilende industrie en de industrie van de toekomst. Gaan we miljarden subsidies geven aan bedrijven die niet voldoende doen? Of dwingen we ze met keiharde afspraken om de juiste koers te kiezen en Paris Proof te worden?"
Miljarden euro's. Dat zijn wij als samenleving kwijt aan Tata, als we nu niets doen. De overheid besluit deze maand of Tata subsidie krijgt om te vergroenen. Terwijl Tata daarmee gewoon doorgaat met vervuilen. Weggegooid geld dus. Dat laten we toch niet gebeuren?
