De plannen van Tata Steel Nederland zijn niet in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Wij vinden daarom dat er geen subsidie van de overheid naar het bedrijf mag gaan. Wel is er geld nodig om te investeren in werknemers en omwonenden. Op die manier bouwen we wél samen aan een groene en gezonde toekomst.
Op dit moment stoot Nederlands grootste vervuiler nog steeds jaarlijks 15.6Mton CO2 uit (scope 1 t/m 3). Met de directe uitstoot neemt Tata maar liefst 8% van de totale uitstoot van Nederland voor haar rekening. Het bedrijf is dus nog altijd een belangrijke veroorzaker van gevaarlijke klimaatverandering. Bovendien brengt de uitstoot van 'Zeer Zorgwekkende Stoffen' al jaren de levens van werknemers en omwonenden in gevaar. Zelfs met deze kennis blijft Tata milieunormen overschrijden.
Het in 2021 door werknemers aangedragen Groen Staal plan gaf even hoop, maar van groen staal maken komt tot nu toe nauwelijks iets van terecht. De kans dat dit plan alsnog op tijd wordt uitgevoerd is inmiddels zeer klein. Tata heeft het plan om staal te maken met waterstof voorlopig uitgesteld. In plaats daarvan wil het bedrijf nu overstappen op productie met aardgas.6 Maar er liggen nog geen harde afspraken wanneer Tata ook met deze fossiele brandstof definitief stopt. Waardoor het bedrijf mogelijk nog decennia lang staal met fossiele brand- en grondstoffen gaat maken. De directie van Tata lijkt de noodzaak voor actie volledig naast zich neer te leggen. Terwijl we niet langer kunnen wachten.
In de Klimaatcrisis index van 2022 en 2026 hebben we de plannen van Tata laten beoordelen door NewClimate Institute. Daarbij is gekeken in hoeverre de plannen van Tata in lijn zijn met het klimaatakkoord van Parijs. De conclusie liegt er niet om. Het zogenaamde “Groene Staalplan" van Tata voldoet niet aan het verminderen van CO2-uitstoot in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Het kent ten minste 2 belangrijke zwakke plekken:
In 2030 wil Tata de directe uitstoot verlagen met 40%. In dit doel worden scope 3 uitstoot niet meegenomen. Om in lijn te komen met het klimaatakkoord van Parijs moet Tata voor haar gehele waardeketen in 2030 48% van de uitstoot verminderen . Het doel van Tata is dus niet goed genoeg.
Tata stapt de komende jaren over op productie van staal met aardgas. Hoewel het bedrijf dus de extreem vervuilende steenkool vervangt voor aardgas draait de productie nog steeds op aardgas, een fossiele brandstof. Een concreet plan of deadline wanneer deze brandstof vervangen zal worden met groene waterstof ontbreekt. Daarover zegt Tata zelf dat zij overstapt op biomethaan of groene waterstof wanneer dit in voldoende mate beschikbaar is én tegen een betaalbaar tarief. De verwachtingen hierover zijn niet goed. Ook lopen de plannen ver achter op wat Tata eerder heeft beloofd. Bovendien pakt Tata zelf geen duidelijke rol om ervoor te zorgen dat dit aanbod er komt. Op deze manier worden we nooit onafhankelijk van fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kolen. Om het plan van Tata in lijn te brengen met het klimaatakkoord van Parijs moet duidelijk op papier staan wanneer het bedrijf stopt met het gebruik van steenkool en aardgas.
Scope 3 uitstoot meenemen in de verduurzamingsplannen;
De CO2-uitstoot in 2030 met minimaal 48% verminderen, inclusief scope 3 uitstoot;
Een duidelijk afbouwpad voor het gebruik van fossiele brand- en grondstoffen.
Zolang het plan van Tata niet in lijn is met het klimaatakkoord van Parijs mag er geen subsidie gaan naar het bedrijf.. Geen goed klimaatplan? Geen poen!
Foto: Tata Steel Nederland, IJmuiden
Tata is al een aantal jaren in onderhandeling met de Nederlandse overheid voor financiële steun voor haar verduurzamingsplannen. Voor haar plannen vraagt het bedrijf 2 miljard euro steun aan. In oktober 2026 zou de subsidie van de overheid, na goedkeuring van de Europese Commissie, definitief goedgekeurd moeten worden.
De maatwerkafspraken waren eerst bedoeld om de CO2-uitstoot sneller te verminderen dan wettelijk verplicht is. Maar met de huidige afspraken is het niet zeker dat Tata de klimaatdoelen halen. Daarom zijn de volgende verbeteringen nodig om de steun van de overheid te kunnen rechtvaardigen:
De maatwerkafspraken gaan uitsluitend over scope 1 uitstoot (directe uitstoot van de fabrieken).Terwijl ook de scope 3 uitstoot van Tata met 4 Mton CO2-eq. flink is. Ook de Adviescommissie Maatwerkafspraken benadrukt dat een groot bedrijf als Tata ook verantwoordelijkheid voor haar scope 3 uitstoot moet nemen. Daarvoor zijn concrete scope 3 doelen nodig voor 2030, 2035, 2040 en 2050. De uitstoot in de gehele keten moet verminderd worden in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Dat betekent dat Tata haar CO2-uitstoot moet verminderen met 48% in 2030, en 65%in 2035.
Voor het belangrijkste onderdeel, de DRP-EAF-installatie (dit is een installatie die staal te maakt met minder CO₂-uitstoot dan in een traditionele hoogoven). De overheid geeft Tata hier tot maximaal 1,2 miljard euro subsidie voor. Maar er zijn geen voorwaarden afgesproken welke brandstof de installatie moet gebruiken. Er is geen duidelijke afspraak over wanneer Tata stopt met aardgas en overstapt op biogas en/of waterstof. Daardoor is de kans groot dat het bedrijf nog lang aardgas blijft gebruiken. Ook blijft Tata zo afhankelijk van fossiele brandstoffen. Hierdoor dreigt de subsidie van 1,2 miljard euro alsnog een fossiele subsidie te worden.
Tata zegt zoveel mogelijk banen te behouden tijdens en na de transitie. Maar deze belofte ligt niet vast en kan veranderen als de economische omstandigheden tegenzitten. Daarom is een sociaal plan zo belangrijk. In zo’n plan staan afspraken over inkomenszekerheid, scholing en begeleiding van werknemers. Ook moet er steun zijn voor mensen die overstappen van werk bij Tata naar banen in andere sectoren met meer zekerheid voor de toekomst.
De oude kooksfabrieken van Tata voldoen al jaren niet aan de milieuregels. Daarom staan ze onder streng toezicht van de omgevingsdienst. Voor fabriek Kooks 2 ligt sinds eind 2024 zelfs een besluit klaar om in te grijpen. Als de overheid subsidie geeft voor het sneller sluiten van deze fabrieken, gaat belastinggeld naar maatregelen die ook via handhaving kunnen worden afgedwongen. Tata mag niet worden beloond voor slecht beleid dat de gezondheid van mensen in gevaar brengt.
Foto bovenaan: Tata Steel Nederland, IJmuiden
Nieuwe olie- en gasvelden aanboren is niet nodig. In deze zaak eisen we daarom dat Shell hiermee stopt. Want de wetenschap is glashelder: voor het klimaat is elk nieuw veld er 1 te veel. Toch kiest Shell ervoor om door te gaan. Daarom stappen wij naar de rechter. Help jij ook mee?
