Wordt er met uw vermogen klimaatschade aangebracht? Richt daar de vermogensbelasting op in, stellen Paul Schenderling, Donald Pols en Mark van Loon.
Tandenknarsend stemde de Tweede Kamer donderdag in met de ‘frankensteinwet’ om vermogens te belasten. De wet heft belasting op vermogen op basis van wat het geld gaat opbrengen, niet op wat het aanricht. En dat is in tijden van de klimaatcrisis niet te verantwoorden. Zorg dat de vervuiler betaalt en baseer de belasting op de gefinancierde vervuiling. Zo geven we de aandeelhouders van grote vervuilende bedrijven echt een reden om voor groen te gaan.
Niemand is blij met de nieuwe box 3-wet. De Raad van State oordeelde vernietigend en verwacht slechte dienstverlening en onvoldoende toezicht. De complexiteit zorgt ervoor dat de wet fout- en discussiegevoelig is.
Maar geen belasting heffen op vermogen zou een blamage zijn. De ongelijkheid in de wereld neemt toe en juist in Nederland wordt van de allerrijksten weinig gevraagd. Zij worden slapend rijk, terwijl een ander deel van de bevolking de eindjes aan elkaar probeert te knopen. Een vermogensbelasting is hét middel om (kansen)gelijkheid voor iedereen te realiseren. Beter iets dan niets, lijkt de oude regering te denken, maar dit kan echt veel beter.
Vermogen is nodig om te kunnen investeren en daar wordt het natuurlijk voor gebruikt. Maar investeren kan groen en grijs zijn. Grijs investeren brengt klimaatschade met zich mee, wat leidt tot sociale en economische kosten in de toekomst. Die gefinancierde schade is uit te drukken als percentage van elke gespaarde of belegde euro van het vermogen.
In voorbereiding op de Klimaatzaak tegen ING heeft Milieudefensie onderzoek laten doen naar gefinancierde klimaatschade. Wat blijkt? Voor elke honderd euro spaargeld wordt per jaar minstens 15 euro aan klimaatschade veroorzaakt. Want banken steken spaargeld ook in vervuilende bedrijven. Voor beleggen gaat het om minimaal 10 procent per euro. En dan kijken we alleen nog naar de CO2-uitstoot van bedrijven zelf en naar hun stroomverbruik. En niet de hele keten.
Vermogensbelasting ophalen kan veel eenvoudiger en goedkoper dan met de frankensteinwet. En met hetzelfde tarief als de Belastingdienst al twintig jaar hanteerde, dus dan verwacht je geen uitvoeringsproblemen. Ter vergelijking: de Belastingdienst denkt 877 nieuwe voltijdsmedewerkers nodig te hebben voor de extra werklast van de frankensteinwet.
De vermogensbelasting ging twintig jaar lang uit van 4 procent rendement op vermogen, ofwel wat het geld opleverde. Daar baseerde de Belastingdienst de aanslag op. Dat ging jaren goed, tot rendementen van 4 procent structureel niet gehaald werden door spaarders en de Hoge Raad oordeelde dat dit zo niet langer kon. De klimaatschade is vele malen groter dan het rendement. Met klimaatschade als basis kan de vermogensbelasting stevig blijven staan en kan de Belastingdienst minstens de misgelopen 2,4 miljard per jaar ophalen.
Maar waarom daar ophouden? CE Delft rekende eerder uit dat een vergelijkbare klimaatafhankelijke vermogensheffing maar liefst 49 miljard euro per jaar kan opleveren. Dat is lucratief voor de krimpende schatkist en leidt tot een rechtvaardige verdeling van de klimaatrekening.
Aandeelhouders kopen aandelen voornamelijk om wat het hen oplevert, niet uit liefde voor het bedrijf. Maar aandelen en investeringen hebben gevolgen in de echte wereld. Investeren in een nieuwe kolencentrale brengt misschien geld op, maar ook uitstoot. Als je aandelen hebt in kolencentrales, profiteer je financieel van de vervuiling en stimuleer je gevaarlijke klimaatverandering. Als de aandeelhouder gaat betalen voor hoe vervuilend zijn aandelen zijn, wordt zo’n aandeel een stuk minder lucratief en daarmee minder aantrekkelijk. Aandeelhouders zullen of vertrekken of een groenere koers afdwingen. En dat is hard nodig.
Onder het motto ‘een beter milieu begint bij jezelf’ heeft de politiek lang gewone mensen aangesproken op hun gedrag. De nieuwe regering kan meteen aan slag op een effectievere leest. Een beter milieu begint bij groene investeringen en wegblijven van fossiele investeringen. Een beter milieu begint bij de Belastingdienst.
Wat ING met jouw geld doet is onzichtbaar, maar niet bepaald onschuldig. Terwijl jij probeert te sparen voor je toekomst, financiert ING bedrijven die diezelfde toekomst in gevaar brengen: van nieuw olie en gas tot mensenrechtenschendingen. Daarom zeggen we samen: "Niet Met Mijn Geld". Doe je mee?
