Minister Van Veldhoven is co-host van een top over het uitfaseren van fossiele brandstoffen. Maar ze lijkt inhoudelijk niet te mogen meepraten. Als ze dat doet, kan ze beter thuis blijven, schrijft Donald Pols van Milieudefensie in aanloop naar een Kamerdebat over de internationale klimaatstrategie van Nederland.
Wat een tijd om minister van Klimaat en Groene Groei te worden. De prijs van olie en gas rijst de pan uit en alleen de olieboeren profiteren. Duurzame, in eigen land opgewekte energie is nog aantrekkelijker geworden. Oorlog is een verschrikkelijke extra aansporing om echt verstandige keuzes te maken. Voor Nederland, voor Europa, voor de wereld, voor het klimaat.
Ze waren vier maanden geleden beiden bij de klimaattop in Belém. Stientje van Veldhoven (toen directeur bij het World Resources Institute) en toenmalig minister Sophie Hermans hebben in Brazilië vast ook een praatje gemaakt, want zo gaat dat als je daar bent en elkaar kent.
Hermans zal verteld hebben dat ze haar hand had opgestoken toen Colombia aangaf een maatje te zoeken voor het organiseren van een topconferentie die – en dat voor het eerst – gaat over het uitfaseren van fossiele brandstoffen.
Daar was Hermans namelijk, terecht, trots op. En of Van Veldhoven toen al wist in de race te zijn voor een ministerschap of niet, ze zal de beweging van Hermans hebben toegejuicht. Als geen ander weet ze dat we de klimaatdoelen niet halen als we alleen meer duurzame energie blijven maken en niet tegelijkertijd het gebruik van fossiel afbouwen.
De conferentie die eind april in Colombia wordt gehouden is een uitgesproken kans. Tientallen landen, gefrustreerd over de stroperigheid van klimaattoppen, steken de koppen bij elkaar om na te denken over de stappen die echt nodig zijn om afscheid te nemen van olie, gas en kolen.
Dat is namelijk wat de wetenschap ons voorschrijft. Alleen als we vanaf nu in absolute zin steeds minder fossiele brandstoffen gebruiken, maken we nog een kans om de doelen van het klimaatakkoord van Parijs te halen.
Dat betekent: vanaf nu geen nieuwe olie- en gasvelden meer aanboren, stoppen met het bevoordelen van fossiel (de beruchte subsidies, de ontheffingen, de belastingmaatregelen), het sterker beprijzen van de uitstoot van CO2 door de meest vervuilende sectoren in de industrie, lucht- en scheepvaart en de landbouw.
Wij waren dus ook enthousiast. En toen Van Veldhoven daadwerkelijk minister bleek te worden, werden we zelfs optimistisch. Een D66-minister met verstand van zaken en een politiek leider (inmiddels premier) die in verkiezingstijd en lang daarvoor al stevig dramde over het klimaat.
Daar kwam nog een cadeautje bij: de uitspraak in de Bonaire-zaak. Want misschien hebben het CDA en de VVD niet zo’n zin om meer te doen … het moet gewoon van de rechter. Het moet niet alleen nu, het kan ook nu.
Tot onze verbijstering horen we dat de vorige regering heeft besloten dat Nederland niet als partij naar Colombia gaat, maar alleen als technisch co-voorzitter. Dan kan Van Veldhoven dus niet inhoudelijk meepraten, geen positie innemen en geen druk uitoefenen op tegenstribbelende delegaties.
Dat zou wel heel gênant zijn. Je kunt niet een conferentie over het uitfaseren van fossiel mede organiseren en dan zelf geen duit in het zakje doen.
Minister, grijp uw kans. Doe wat je zegt - walk the talk. Ga naar Colombia met een nieuw pakket aan maatregelen. Ze liggen voor de hand en voor het oprapen: stop met financiële ondersteuning van grote bedrijven die op geen enkele manier op weg zijn om de klimaatdoelen te halen. Geen Paris-proof klimaatplan? Geen poen! En andersom: steun de bedrijven die wél vooruit willen.
Boor geen nieuwe gasvelden aan. De groene gekkies hebben gewoon gelijk, alleen met duurzame energie komen we echt vooruit. Geef ook extra financiële ondersteuning aan projecten in het mondiale zuiden waarmee landen afscheid kunnen nemen van fossiel. Alleen zo kan iedereen meekomen.
Is dat politiek niet haalbaar? Ga dan niet naar Colombia. Met lege handen gaan, is pijnlijk en voedt alleen maar het cynisme over internationale samenwerking.
Deze opinie verscheen 11 maart bij het nederlands dagblad
Foto: Actie tegen gasboringen in het waddengebied. Copyright: Merlijn Torensma voor Milieudefensie
Wat ING met jouw geld doet is onzichtbaar, maar niet bepaald onschuldig. Terwijl jij probeert te sparen voor je toekomst, financiert ING bedrijven die diezelfde toekomst in gevaar brengen: van nieuw olie en gas tot mensenrechtenschendingen. Daarom zeggen we samen: "Niet Met Mijn Geld". Doe je mee?
