Dossier Schaliegas

Steeds meer gemeenten tegen schaliegasboringen

Steeds meer gemeenten tegen schaliegasboringen

21 september 2012

21 september 2012 – Uit een inventarisatie van Milieudefensie blijkt dat steeds meer Nederlandse gemeenten zich 'schaliegasvrij' verklaren en aangegeven dat ze geen medewerking verlenen aan boringen naar het omstreden gas. Sinds augustus 2011 hebben al 26 gemeenten deze stap genomen. Milieudefensie is blij dat lokale overheden zich verzetten tegen de (proef-)boringen omdat er grote risico's voor mens en milieu aan kleven, en doet zaterdag mee aan een protestbijeenkomst tegen schaliegas in Utrecht.

De inventarisatie van Milieudefensie (1) is gebaseerd op schriftelijke bronnen, zoals collegebesluiten en door gemeenteraden aangenomen moties. De gemeenten bevinden zich in het hele land, met als zwaartepunt de provincies Brabant en Gelderland, waar tot nu toe de meeste opsporingsvergunningen voor schaliegas zijn uitgegeven. Naast kleinere gemeentes zoals Diemen en Tholen gaat het ook om steden als Arnhem, Nijmegen, Lelystad en Zwolle.

De winning van schaliegas is omstreden omdat de boringen kunnen leiden tot aardbevingen en vervuiling van grond- en drinkwater. De klimaateffecten kunnen nog negatiever uitpakken dan bij kolen (2). Bovendien is schaliegas een fossiele brandstof, die niet past in de noodzakelijke overstap naar duurzame energie.

Moratorium op proefboringen

Op 5 september werd bekend dat het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie meer tijd nodig heeft voor onderzoek naar de risico’s van (proef)boringen naar schaliegas. (Demissionair) Minister Verhagen meldde de Tweede Kamer dat het onderzoek op zijn vroegst halverwege volgend jaar gereed zal zijn en kondigde een moratorium af: tot medio 2013 mogen geen (proef)boringen naar schaliegas of het daaraan verwante steenkoolgas gedaan worden.

Geert Ritsema van Milieudefensie: “De toezegging van Verhagen betekent geenszins dat het gevaar geweken is. Het is onduidelijk hoe de uiteindelijke beslissing onder een nieuw kabinet en een nieuwe Tweede Kamer uitvalt. Wij roepen daarom alle gemeente- en provinciebesturen op om zich ook alvast schaliegasvrij te verklaren en hun medewerking aan boringen te weigeren, vooral als in hun gebied door het Rijk opsporingsvergunningen (3) zijn uitgegeven, of als dergelijke vergunningen zijn aangevraagd.”

De 26 gemeenten die dat al deden, hebben verschillende motieven voor hun verzet. Zo vreest Zwolle grondwaterverontreiniging en wil Arhem voorkomen dat boringen ten koste gaan van een Natura 2000 gebied. Opvallend veel gemeenten (waaronder Diemen, Lingewaard, Haaren, Sint Michielsgestel, Veldhoven en Zwolle) vinden de exploitatie van een fossiele energiebron niet passen in hun milieubeleid of het streven van de gemeente om energie duurzaam op te wekken.

Europees verzet tegen schaliegas

De oppositie tegen schaliegas groeit ook in andere Europese landen. Dat blijkt uit een nieuw rapport (4) van Friends of the Earth Europe, de Europese koepel van milieuorgansaties waarbij ook Milieudefensie is aangesloten. In Frankrijk en Bulgarije mogen bijvoorbeeld geen boringen meer plaatsvinden, en in delen van Duitsland en Tsjechië gelden net als in Nederland moratoria.

Manifestatie

Aanstaande zaterdag vindt van 13.00 tot 14.30 uur in het Moreelsepark in Utrecht een manifestatie tegen schaliegas plaats, georganiseerd door de Stichting Schaliegasvrij Nederland (5). Milieudefensie ondersteunt de bijeenkomst en is aanwezig. Sprekers zijn onder anderen Tweede Kamerleden Carla Dik-Faber (ChristenUnie) en Liesbeth van Tongeren (GroenLinks).

Meer informatie:

  1. Kijk op de website van Milieudefensie voor de inventarisatie
  2. Voor meer informatie over de risico's van schaliegas
  3. Voor een overzicht van de tot toe uitgegeven opsprongsvergunningen voor schalie- en steenkoolgas in Nederland
  4. Het rapport van Friends of the Earth Europe is hier te vinden
  5. Voor meer informatie over de manifestatie van aanstaande zaterdag