Berichten

Vijf verloren jaren na 'Huizinge'

Vijf verloren jaren na 'Huizinge'

16 augustus 2017

OPINIE (Verschenen in Nederlands Dagblad op 16 augustus 2017.) Nederland pas in 2050 van het gas af? Dat is veel te ver weg. Laten we er 2030 van maken.

Het is vandaag vijf jaar geleden dat een aardbeving van 3,6 op de schaal van Richter de Groningers van hun bed lichtte en Nederland wakker schudde. Aardgas bleek niet alleen een fossiele brandstof met onomkeerbare gevolgen voor het klimaat; de winning ervan kan een complete provincie de vernieling in helpen. Er moest een exitstrategie komen voor de gaswinning.

Anno 2017 is Groningen verworden tot een strijdtoneel, waar een leger professionals van de NAM tegenover inwoners staan die de grond onder hun voeten voelen wegzakken. Er is nog steeds geen fatsoenlijke schaderegeling. Er is nog steeds geen datum waarop de gaskraan dicht moet zijn. Geen plan om de zeven miljoen Nederlandse huizen die verwarmd worden met Gronings gas, aan te sluiten op duurzame alternatieven.

Er zijn wel een tandeloze nationaal coördinator, een centrum voor veilig wonen, bemiddelaars. Er zijn inspecteurs, juristen, advocaten en ingenieursbureaus die dikke rapporten schrijven. En dikkere rekeningen. Kortom: er is vijf jaar verloren en er zijn miljoenen euro’s weggegooid met het optuigen van de bestuurlijke spaghetti waar premier Rutte zo van zegt te gruwen.
Is het de bedoeling dat de Groningers zo snel mogelijk van de ellende af zijn, of staat voortzetting van de gaswinning voorop? Er wordt lippendienst bewezen aan het eerste, de praktijk lijkt meer op het laatste. Zoals de landsadvocaat het onlangs namens minister Kamp verwoordde: “de veiligheid van de Groningers staat voorop (…) zolang de leveringszekerheid het toelaat.”

Minister Kamp komt niet verder dan de suggestie dat het in 2050 toch wel een keer klaar moet zijn met de gastransitie. Wat doen inwoners, bedrijven en overheden bij het horen van die datum? Niets. Morgen gaat de projectontwikkelaar om de hoek gewoon een gasleiding trekken naar een nieuwbouwcomplex. Woningbouwcorporaties installeren morgen nieuwe cv-ketels en wie weet, tien jaar later weer. Bij het renoveren van uw koopwoning kiezen u en uw buren voor een dure verbouwing van de keuken met een gasfornuis. En voorlopig kiest bijna niemand voor een investering in duurzame verwarming die zich zelf terugverdient. Want wie kijkt er nu meer dan dertig jaar vooruit? Dat doet zelfs de hypotheekverstrekker niet.

Akkoord van Parijs

Voor Groningers betekent 2050 nog decennia aardbevingen en bijbehorende verlammende werking op hun dagelijks leven en toekomst. En de temperatuurdoelstelling uit het klimaatakkoord van Parijs wordt bij lange na niet gehaald. Om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad, moet gas in 2030 al uit de gebouwde omgeving zijn verdwenen.

Het goede nieuws is dat we in onze huizen de afgelopen jaren wel iets minder gas zijn gaan gebruiken. Dat komt, ironisch genoeg, vooral door de zachte winters die klimaatverandering veroorzaakt. Het is aan het nieuwe kabinet-Rutte om de impasse te doorbreken en te doen wat nodig is: in 2030 moet aardgas een uitstervend verschijnsel zijn geworden in de gebouwde omgeving. Daarvoor is een ambitieus, kraakhelder en vooral bindend plan nodig. Technologisch en financieel is Nederland prima in staat tot een dergelijke Grote Verbouwing. Laten wij over vijf jaar, bij de volgende herdenking van de grote aardbeving in Huizinge, kunnen zeggen dat de derde poging van Rutte om te regeren wél vooruitzien was.

Jorien de Lege, Campagneleider Energie van Milieudefensie

Foto: Michiel Wijnbergh