Dossier Luchtkwaliteit

Eindresultaten meetcampagne: lucht is nog steeds ongezond

Eindresultaten meetcampagne: lucht is nog steeds ongezond

26 juni 2014

Amsterdam – De lucht op veel plekken in Nederland is nog steeds ongezond. Dit blijkt uit metingen die 60 bewonersgroepen samen met ons hebben uitgevoerd. Bewoners hebben de luchtvervuiling gemeten op plekken die voor hen belangrijk zijn, zoals op het schoolplein van hun kinderen of in een straat waar ze dagelijks fietsen. Op 12 van de 101 meetpunten overschrijden de jaargemiddelde concentraties de Europese normen. De resultaten van het meetproject zijn vandaag gepubliceerd.

Het vieste meetpunt ligt in de Haagse Javastraat

Op twaalf plekken overschrijden de concentraties de Europese normen, maar ook op andere plekken wordt de gezondheid van omwonenden niet beschermd. Bijv. op de Rotterdamse Beukelsdijk, waar Ilse Castermans heeft gemeten: “Ons jaargemiddelde zit nét onder die veel te slappe Europese norm. Ik maak me ernstige zorgen om de gezondheid van mijn kinderen.”

Lucht op papier soms schoner dan in werkelijkheid

Op ons verzoek heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)  voor de meeste meetlocaties ook een vergelijkende luchtkwaliteitsberekening gemaakt met de rekenmodellen van het Rijk. Die berekeningen worden gebaseerd op verkeersgegevens van onder andere gemeenten en vormen het uitgangspunt van het luchtbeleid. Over het algemeen kwamen metingen en berekeningen redelijk overeen, maar op een aantal locaties, zoals de Haagse Javastraat, waren er grote verschillen: de lucht was in werkelijkheid veel viezer dan volgens de berekening. In een aantal gevallen blijkt dat te komen doordat gemeenten niet de juiste verkeersgegevens aanleverden. Guus Nieuwenhuys, bewoner van de Javastraat: “De gemeente beweerde altijd dat ze onder de norm zat, niets aan de hand. De metingen bewijzen nu dat de luchtvervuiling hier ver boven de norm zit, dus nu moeten ze wel iets doen.”

Overheden moeten serieus aan de slag met luchtbeleid

“Al jaren hameren wij erop dat gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat zorgvuldiger moeten zijn met het aanleveren van hun data. En steeds blijken er weer een hoop fouten in te zitten. Daardoor lijkt de lucht op papier soms schoner dan in het echt en komt er geen goed beleid om de vervuiling aan te pakken. Burgers blijven dus zitten met ongezonde lucht.” aldus Ivo Stumpe, campagneleider Verkeer bij Milieudefensie. “Milieudefensie wil dat het Rijk de data goed gaat controleren en sancties oplegt aan overheden die keer op keer creatief of slordig omgaan met hun invoergegevens. Gemeenten moeten nu bovendien echt serieus aan de slag met het verbeteren van de luchtkwaliteit voor hun inwoners.”

Boetes voor ongezonde lucht

Luchtvervuiling is, na roken, de tweede vermijdbare doodsoorzaak in Nederland. Naast die gezondheidsproblemen – en de bijbehorende kosten - levert de ongezonde lucht Nederland vanaf 2015 ook een financieel probleem op: dan moet Nederland aan de Europese luchtkwaliteitsnormen voldoen. Dat lukt alleen als gemeenten nu komen met hele stevige maatregelen, zoals het direct invoeren van milieuzones voor alle oude diesels in alle grote steden, lagere maximumsnelheden op de smerigste plekken en versnelde introductie van elektrische voertuigen. Maar natuurlijk moet Nederland vooral zorgen dat we ver ónder die normen komen, om iedereen de gezonde lucht te bieden waar ze recht op hebben. 

In 2015 start een nieuwe meetcampagne

We benaderen de komende maanden de nieuwe gemeenteraden om te kijken wat die van plan zijn om de normen te halen. In 2015 start een nieuwe meetcampagne op plekken waar de normen naar verwachting zullen worden overschreden.

Meer informatie