Dossier Ons werk in Groningen

Waarom de Groningse gaskraan dicht moet

Waarom de Groningse gaskraan dicht moet

23 juni 2015

Het oppompen van aardgas in de provincie Groningen veroorzaakt nog steeds grote problemen. De veiligheid is ernstig in het geding, en ons land komt ook economisch steeds verder in de knel - want de voorraad is eindig. Toch blijft politiek Den Haag doorgaan met investeren in deze fossiele brandstof. Daarmee blokkeren we onze eigen toekomst. Tijd om dat te veranderen! De gaswinning moet fors omlaag. Dat kan als we de energieverspilling aanpakken - en daarnaast veel sneller investeren in duurzame energie. Wij willen een schone & veilige toekomst - voor ons allemaal!

Van ontdekking tot bevingen.
Het Gronings gasveld is het grootste gasveld in Europa. Sinds 1959 wordt aardgas opgepompt door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM): een samenwerking tussen Shell, Exxon Mobile en de overheid. Hoe meer gas er gewonnen wordt hoe verder de steenlaag, waaruit het gas komt, in elkaar gedrukt wordt. Dat zorgt voor zowel bodemdaling als aardbevingen. In eerste instantie werden bodemdaling en aardbevingen ontkent door o.a. de NAM, het KNMI en het Rijk. Vanaf 1993 werd schoorvoetend toegegeven dat er wel eens ‘trillingen’ waren. Na een zware aardbeving in 2012 wordt voor iedereen duidelijk dat de NAM de risico’ s altijd fors onderschat heeft. Tot aan 2017 zijn er meer dan 1.000 aardbevingen geweest, die bij elkaar meer dan 70.000 gebouwen hebben beschadigd. 

De gasverslaving van Nederland.
Aardgas uit zowel Groningen, de Noordzee als kleine gasvelden hebben de overheid geen windeieren gelegd. Er zijn miljarden euro’s naar de schatkist gegaan door belastingen en aandelenwinst van staatsbedrijf Energie Beheer Nederland. Afkicken van dat gratis geld gaat niet makkelijk, maar er zijn alternatieven voor de aardgasbaten.

Nederland is verslaafd aan (Gronings) gas. Net als buurlanden Duitsland en België die gas uit Nederland importeren. Na de vondst van het gasveld in Groningen is iedereen in recordtempo aangesloten op aardgas. CV ketels en gasfornuizen zijn afgesteld op dit type gas. Gronings gas wordt vooral gebruikt voor het verwarmen van gebouwen. Industrie en elektriciteitscentrales gebruiken meestal aardgas uit de Noordzee of het buitenland. Bekijk het volledige overzicht van het gebruik van aardgas in onze factsheet.

5 vragen over de gaswinning

Niemand betwist dat de gaskraan dicht moet voor de Groningers in het aardbevingsgebied en om de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen terug te brengen. Maar wanneer en hoe blijft nog steeds onduidelijk. Zes vragen over de gaswinning.

Hoeveel gas halen we nu uit Groningen?
De eigenaren van de NAM (Shell en Exxon) mogen van het ministerie van Economische Zaken maximaal 21 miljard kubieke meter per jaar uit de Groningse bodem halen. En bij koude winters nog eens 3 kuub extra. Dat moet en kán terug naar 12 miljard kuub in 2020 én 0 in 2030.

Wat moeten we doen?
We moeten samen van het gas af. Het is daarvoor van groot belang om te stoppen met het gebruik van aardgas in woningen en gebouwen. Milieudefensie wil dat de politiek met een afbouwplan komt. Zo’n 7 miljoen woningen verbouwen is een enorme klus en vereist investeringen die zich pas op termijn terugverdienen. Gemeenten kunnen daarbij een cruciale rol spelen. Maar zij hebben dan wel hulp van de regering nodig. Als de nieuwe regering niet snel de leiding neemt, haalt Nederland afspraken uit het akkoord van Parijs niet en missen we de kans om voorop te lopen.

Op welke punten is actie nodig?
1) Concrete afspraken over een transparante, onafhankelijke en eerlijke afhandeling van de schade die de gaswinning heeft veroorzaakt.
2) Vervang de aansluitplicht gas door een aansluitverbod voor nieuwbouw.
3) Geef gemeenten de mogelijkheden om de overgang van gas naar duurzame warmtevoorziening te regisseren en te verplichten.
4) Geef gemeenten de opdracht om de overgang van gas naar duurzaam in 2030 uit te voeren en huurders en huiseigenaren te betrekken bij het maken van die plannen.
5) Zorg voor voldoende financiële steun of garantstellingen voor inwoners en gemeenten die moeten investeren in energiebesparing en nieuwe verwarmingstechnologie.
6) Geef inwoners duidelijkheid over verplichte energiebesparing (verplichte energielabels) en over de planning van de overstap van gas naar duurzame warmte.

Wie moet dat betalen?
De investeringen om van onze gasverslaving af te komen verdienen zichzelf op termijn terug. Maar niet iedereen kan dat voorschieten. Daarom is het cruciaal om niet de aandeelhouders van olie-, gas- en kolenmaatschappijen te subsidiëren, maar te beginnen met een garantstelling voor huurders in de sociale woningbouw en woningeigenaren met een kleine portemonnee.

Welke wetten moeten worden aangepast?
Er ligt een hoop werk op de plank waar de nieuwe regering direct mee aan de slag moet. Om wonen zonder gas voor iedereen mogelijk te maken, moeten o.a. de Gaswet, de Omgevingswet en het Bouwbesluit worden aangepast.