Dossier Gas in Nederland

Historisch: de rechter vernietigt het gasbesluit

Historisch: de rechter vernietigt het gasbesluit

15 november 2017

De Raad van State oordeelde op 15 november 2017 dat de plannen voor de gaswinning van toemalig minister Kamp niet voldoende onderbouwd zijn. De hoogste rechter van het land heeft de minister van Economische Zaken en Klimaat teruggefloten en het gasbesluit vernietigd. Minister Wiebes moet opnieuw zijn huiswerk doen en binnen een jaar met een nieuw gasbesluit komen.

Wiebes kan nu geschiedenis schrijven

Deze uitspraak is een geweldige overwinning en een mooie opdracht voor minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. Wiebes kan geschiedenis schrijven door te zorgen dat we nu afkicken van onze gasverslaving in Nederland. Hij moet nu snel werk maken van een economie van de toekomst waarin mensen en klimaat voorop staan. De minister moet snel met een afbouwplan voor de gaswinning komen én zorgen voor een eerlijke schadevergoeding. Milieudefensie blijft samen met Groningers knokken voor een snelle overstap naar duurzaam koken en stoken.

Wat was het gasbesluit ook alweer?

In september 2016 legde toenmalig minister Kamp van Economische Zaken zijn plannen voor de gaswinning in Groningen vast in een besluit; het gasbesluit. Kamp legde het besluit ook nog eens voor vijf jaar vast. Daarin stond dat de NAM elk jaar 24 miljard kubieke meter gas zou mogen winnen uit het Groningse gasveld. In 2017 heeft hij de hoogte bijgesteld naar 21,6 miljard kubieke meter. Wij stapten in 2016 naar de rechter om het gasbesluit te laten vernietigen. In de zomer van 2017 heeft de Raad van State de zaak behandeld en in november 2017 daar een uitspraak over gedaan en ons gelijk gegeven.

Welke bezwaren hebben we bij de rechter neergelegd?

  • De hoogte van de gaswinning werd voor vijf jaar vastgelegd.
  • De minister had geen plan om de gaskraan helemaal te sluiten: geen afbouwplan dus.
  • Groningers, de Groninger Bodem Beweging, lokale overheden en milieuorganisaties werden voor vijf jaar buitenspel gezet. Wij vinden dat er elk jaar opnieuw, op basis van gedegen onderzoek en overleg met àlle belanghebbenden worden bepaald hoe de gaskraan in Groningen verder dicht kan. 
  • De leveringszekerheid (hoeveel gas we nodig hebben voor gebruik in Nederland voor levering aan onze buurlanden) werd belangrijker gevonden dan de veiligheid van Groningers.

De uitspraak van de rechter

De rechter heeft ons op alle punten gelijk gegeven en heeft het gasbesluit vernietigd. De Raad van State zet grote vraagtekens bij de onderzoeken van de NAM en de overheid. Beide partijen moeten een inschatting maken van de risico's van de gaswinning. Die berekeningen vindt de rechter onvolledig. Ook mag de leveringszekerheid niet voorgaan op de veiligheid van Groningers. De minister heeft nu als opdracht gekregen om binnen een jaar met een nieuw plan te komen. De minister moet een serieuze afweging maken tussen de zwaarwegende belangen van de Groningers en het belang van gas voor huishoudens en industrie. In ieder geval mag de situatie van 2015 niet als uitgangspunt worden genomen. Dat er dat jaar geen grote ongelukken zijn gebeurd betekent niet dat het toen veilig was merkt de Raad fijntjes op in haar uitspraak. Minister Wiebes en de NAM hebben nog heel wat huiswerk te doen om te komen tot een onderbouwd en veilig winningsniveau voor de periode na oktober 2018. De lusten voor Nederland en de lasten voor Groniningen moeten veel beter worden afgewogen. De Raad van State oordeelt ook dat bewoners van het aardbevingsgebied een toekomstperspectief moeten krijgen. Wij verwachten van minster Wiebes daarom een plan waarin staat hoe de gaswinning en het gasgebruik naar beneden kunnen.

Bekijk de uitspraak van de rechter (vanaf 2:10 min)