Handel zonder Grenzen award

Handel zonder Grenzen award – Profiel Total

31 mei 2017

Zelf stelt Total dat het bedrijf voor de groei en het voortbestaan op drie waarden steunt, die een rode lijn vormen in de activiteiten van het bedrijf: respect, verantwoordelijkheid en voorbeeldig gedrag.

Total stelt volgens drie bedrijfsprincipes te werken:

  • Naleving van de hoogste niveaus op het vlak van veiligheid en beveiliging in onze activiteiten, net als de bescherming van de gezondheid en het milieu.
  • Naleving van de hoogste normen inzake integriteit, vooral via preventie van corruptie, fraude en concurrentieverstorende praktijken.
  • Naleving van internationaal erkende normen inzake Mensenrechten.

 

Total zegt volledige transparantie voor te staan als het gaat om belastingafdrachten. Het bedrijf participeert vanaf het begin in 2002 in het Extractive Industries Transparency Initiative (EITI). Total rapporteert over zijn afdrachten per land, project en overheid.

Mensenrechtenschendingen

Volgens de index van het Corporate Human Rights Benchmark rapport 2017 scoort Total tussen de 40-49% waar het gaat om het respecteren van mensenrechten. Het Egi-volk in Nigeria beschuldigt Total van het zich wederrechtelijk toe-eigenen van hun grondgebied waardoor hun bestaanszekerheid in gevaar komt, en het veroorzaken van grootschalige milieuvervuiling.

Milieuvervuiling

Total is betrokken bij de exploitatie van het Kashagan-olieveld in Kazachstan. De oliewinning vindt plaats in een zeer kwetsbaar natuurgebied, dat belangrijk is voor trekvogels en waar de bedreigde steur en de Kaspische zeehond leven. Ook wordt gevreesd voor de gezondheid van omwonenden, vanwege de hoge concentraties van waterstofsulfide die bij de productie vrijkomen. Productie moest direct na aanvang in 2013 al worden gestaakt vanwege gaslekken, maar wordt in 2017 weer opgestart.

Total wil met het Tullow Oil project gaan boren naar olie in het Oegandese natuurpark Murchison Falls. De oliereserves daar worden geschat op 1,7 miljard vaten. Murchison is een kwetsbaar natuurgebied waar populaties van de ernstig bedreigde Rotschild-giraffe voorkomen. In het natuurgebied zullen de komende jaren vele tientallen olieputten worden geslagen. De exploitatiefase is nog niet eens begonnen, maar in de exploratiefase is – blijkens een milieueffectrapportage uitgevoerd in opdracht van Total zelf – al kleinschalige, maar onherstelbare schade aan het park aangericht.

Total is betrokken bij de winning van teerzanden in Canada en op Madagascar. In Algerije staat de overheid ondanks een formeel moratorium verkennende boringen toe, met het oog op de winning van schaliegas, onder andere door Total. Dat leidt tot grote protesten onder de bevolking die vreest voor hun schaarse waterbronnen en voor grootschalige milieuvervuiling.

Belastingontwijking en corruptie

In Nigeria heeft onder meer Total als grote buitenlandse aandeelhouder in het Nigeriaanse gasbedrijf NLNG bedongen twaalf jaar lang geen belasting te betalen. Zonder de regeling zou Total 977 miljoen USD hebben moeten afdragen aan belastingen, bij tweederde van het nationale zorgbudget van Nigeria. Het is zeer waarschijnlijk dat de bedrijven ook hadden geïnvesteerd zonder die belastingvoordelen, omdat de investering an sich winstgevend genoeg is.

Total was betrokken bij een corruptieschandaal rondom het olie-voor-voedsel-programma ten tijde van het regime van Saddam Hoessein en kreeg hiervoor de maximale boete opgelegd van € 750.000.

Anti-klimaatlobby

In 2015 werd Total door Friends of the Earth Frankrijk genomineerd voor de Pinocchio Award omdat het bedrijf hard lobbyt voor het promoten van (schalie)gas als de oplossing voor de klimaatcrisis. Onder de radar lobbyt Total tegen harde klimaatmaatregelen en het strenger reguleren van de olie- en gasindustrie.

Ook in 2015 schreven 25 grote institutionele investeerders zoals pensioenfondsen een brief aan verschillende bedrijven, waaronder Total, om hen op te roepen zich terug te trekken uit Brusselse lobbygroepen die lobbyen voor het afzwakken van klimaatdoelstellingen. De bedrijven wordt verweten publiekelijk een klimaatvriendelijk gezicht te laten zien, terwijl ze achter de schermen betrokken zijn bij een krachtige lobby voor minder strenge klimaatregels.

ISDS claim rond olieproject in natuurpark… via Nederland

Total spande in 2015 zijn ISDS-claim tegen de Oegandese overheid aan. Het bedrijf maakt hiervoor gebruik van een Nederlandse brievenbusmaatschappij (een van zijn ruim 900 dochterondernemingen). Nederlandse investeringsverdragen bieden zeer vergaande investeringsbeschermingen voor buitenlandse investeerders.

De overheid zou volgens Total onterecht een belasting opleggen over het aandeel van 33% in een project van Tullow Oil. Volgens de Oegandese wet moet het bedrijf hierover een ‘stamp duty’ betalen. Volgens Total is het geen belasting schuldig: het Production Sharing Agreement (PSA) dat het met de overheid sloot, zou een vrijstelling bevatten. Dat is niet na te gaan, want de PSA is vertrouwelijk. Volgens een bron bij de Oegandese Belastingdienst zou het gaan om een bedrag van 30 miljoen dollar. Oeganda verwacht dat door geschillen over belastingheffing en de verdere ontwikkeling van het project de winning van olie uitgesteld zal moeten worden tot tenminste 2018.

De 30 miljoen USD achterstallige belasting komt ongeveer overeen het bedrag dat in de Oegandese begroting 2016/2017 is uitgetrokken voor het verhogen van de salarissen van Oeganda’s onderbetaalde leraren met 15%.

ISDS claim tegen Argentinië

In 2004 spande Total een ISDS-claim aan tegen Argentinië. Total eiste een schadevergoeding voor de waardevermindering van zijn meerderheids- en minderheidsaandelen en diverse licenties en concessies in gas-, koolwaterstof- en elektriciteitssector. Argentinië vaardigde na de peso-crisis van 2002 diverse noodmaatregelen uit om de economie te redden. Total voelde zich ernstig benadeeld in de winstgevendheid van zijn investeringen. Total maakte onder andere bezwaar tegen maatregelen om de tarieven voor publieke diensten verplicht om te zetten van een denominatie in dollars naar een bedrag in (gedevalueerde) peso’s en de vergoeding voor deze diensten niet langer te koppelen aan het Amerikaanse prijspeil, het bevriezen van het consumententarief voor gas, het heffen van een bronbelasting op koolwaterstoffen en het beperken van de export daarvan. Argentinië’s verweer was dat deze maatregelen noodzakelijk waren om te zorgen dat de bevolking ook na de crisis kon blijven beschikken over publieke diensten, brandstof en elektriciteit – conform het principe ‘nood breekt wet’. De zaak werd uiteindelijk beslist in het voordeel van Total, ondanks het feit dat de arbiters in het geschil ernstig verdeeld waren. Argentinië werd veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding aan Total van 270 miljoen USD, plus rente, en de helft van de kosten van het arbitragetribunaal.