Handel zonder Grenzen award

Handel zonder Grenzen award – Profiel Chevron

31 mei 2017

Volgens zichzelf respecteert Chevron overal de wet, steunt het de universele mensenrechten, beschermt het het milieu en biedt het kansen en voordelen voor de lokale gemeenschappen. Dat is The Chevron Way.

De praktijk ziet er toch een tikje anders uit: de interactieve Environm#mce_temp_url#ental Justice Atlas geeft meer dan 30 ‘hotspots’ aan waar Chevron betrokken is bij mensenrechtenschendingen en milieuvervuiling. In 2015 kreeg het bedrijf door NGO’s op het World Economic Forum de Public Lifetime A#mce_temp_url#ward voor het meest onverantwoordelijke bedrijf ter wereld uitgereikt, omdat Chevron met juridisch getouwtrek probeert uit te komen onder het opruimen van grootschalige vervuiling in het Amazonegebied.

Het bedrijf wordt geassocieerd met belastingontwijking, waarmee het landen berooft van inkomsten die aangewend kunnen worden voor sociaal- en milieubeleid. Chevron is een van de grootste CO2-vervuilers van de afgelopen 150 jaar. In Afrika en Zuid-Amerika wordt het oliebedrijf geassocieerd met grootschalige milieuvervuiling met een impact op de bestaanszekerheid van de lokale bevolking. Ook staat Chevron bekend als een klimaatontkenner.

Daarnaast lobbyde Chevron hard voor de mogelijkheden die investeringsovereenkomsten (bijvoorbeeld in het kader van TTIP) bieden om overheden aan te klagen. Voor Chevron een handig middel om de druk op overheden op te voeren om geschillen te schikken en regels bij voorbaat aan te passen aan de wensen van bedrijven om investeringsclaims te voorkomen.

Klimaatontkenner

In 2015 publiceerde de Amerikaanse Union of Concerned Scientists The Climate Deception Dossiers. Dit rapport laat zien dat de olie-industrie al lang op de hoogte was van de gevaren van klimaatverandering en bewust werkte aan strategieën om het publiek hierover te misleiden. Chevron speelde daarbij een belangrijke rol.

Ook lobbyt Chevron in Brussel voor CO2-opslag, een methode die wordt bekritiseerd omdat het de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen kan laten voortduren en de noodzakelijke omslag naar duurzame energie vertraagt.

Mensenrechtenschendingen

In het Amazone-regenwoud heeft Texaco (inmiddels overgenomen door Chevron) jarenlang miljarden liters vervuild, giftig water geloosd. Ook was het verantwoordelijk voor het weglekken van een hoeveelheid ruwe olie die de ramp met de Exxon Valdez klein doet lijken.

Chevron is een grote speler in Kazachstan, waar het bedrijf een groot aandeel heeft in lokale productiemaatschappijen. Het bedrijf wordt daar geassocieerd met onder meer lage lonen, slechte arbeidsomstandigheden, grote milieuschade en het veroorzaken van grootschalige vervuiling. Het bedrijf zou echter liever de boetes betalen, dan daadwerkelijk de milieuvervuiling aanpakken.

Belastingontwijking, via de Bahama’s en… Nederland!

De International Transport Workers Federation (ITF), publiceerde in 2016 het rapport ‘Offshore Oil, Offshore Tax’ dat in Chevron’s oliewinningsoperaties op de Noordzee dook. De conclusie: Chevron ontwijkt op grote schaal belasting. De ITF becijferde dat de Britse overheid hiermee £120 miljard aan belastingen misliep – het equivalent van het hele nationale budget voor de gezondheidszorg.

Chevron maakt slim gebruik van een web aan vestigingen om geld weg te sluizen via Nederland, Bermuda en andere belastingparadijzen. Chevron maakt hierbij gebruik van constructies waarbij verschillende bedrijfsonderdelen elkaar geld lenen en die leningen en rentebetalingen onttrekken aan belastingheffing. Spin in het web hierbij is het bedrijf Chevron Treasury BV, een brievenbusmaatschappij zonder personeel, gevestigd in… Nederland.

Eerder was de onderneming betrokken bij belastinggeschillen in onder meer Thailand, Nigeria en Tsjaad. In Indonesië laat het bedrijf zien hoe het gebruik maakt van zijn marktpositie om belastingdeals te sluiten. Volgens ITF is belastingontwijking integraal onderdeel van Chevrons bedrijfsmodel. Chevron ontkent deze beschuldigingen.

Milieuschade en oneindige rechtszaken: Ecuador versus Chevron

Al sinds de jaren ‘90 spannen lokale groepen burgers uit Ecuador en Peru zaken aan tegen TexPet –inmiddels onderdeel van Chevron –, omdat de olie-operaties van het bedrijf het regenwoud en de rivieren in Ecuador vervuilden, met fikse gezondheidsschade voor de mensen uit de regio tot gevolg. De rechtsvervolging begon in 2003, hierbij werd de hoogte van de schadevergoeding voor de vervuiling door onafhankelijke experts geschat op $26 miljard.

Chevron probeerde na veranderende machtsverhoudingen binnen het land in 2006 de druk op Ecuador te verhogen door erop aan te dringen dat de Amerikaanse overheid een einde zou maken aan de handelsvoorkeuren voor Ecuador vanwege deze rechtszaak. Ook zette het Ecuador onder druk door op basis van het investeringsverdrag tussen de VS en Ecuador in 2006 een investeringsclaim tegen Ecuador in te dienen. Onderwerp van het geschil: zeven zaken aangaande contractbreuk van het investeringsverdrag. In deze zaak stelde het arbitragepanel Chevron in het gelijk: Ecuador werd veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van $96 miljoen aan Chevron.

In de zaak rondom de vervuiling in de Amazone werd door de klagers in 2010 een nieuwe schadeclaim ingediend bij Chevron, waarbij de kosten van de schade inmiddels werden geraamd op $90 tot $113 miljard. Het vonnis kwam in 2011: Chevron moest $18 miljard betalen aan boetes en schoonmaakkosten. Het Ecuadoraanse gerechtshof bevestigde dit vonnis in 2013, maar verlaagde het te betalen bedrag van 18 miljard naar $9,5 miljard.

Chevron wringt zich in alle mogelijke bochten om onder de zaak uit te komen. Het bedrijf verschuilt zich achter Texaco en zegt dat het zelf nooit in Ecuador actief is geweest. Ook heeft het intussen een investeringsclaim neergelegd bij een internationaal arbitragetribunaal om schadevergoeding te eisen van Ecuador, omdat Ecuador de oorspronkelijke rechtszaak over de milieuvervuiling volgens Chevron nooit had mogen laten doorgaan. Chevron wijst daarbij naar het handelsverdrag tussen de VS en Ecuador.

Chevron heeft intussen ook vijf van de advocaten aangeklaagd die de inheemse groepen vertegenwoordigen die de zaak aanspanden. Ook klaagt het de inheemse groepen zelf aan, net als drie van de geldschieters die de zaak helpen bekostigen en een wetenschappelijk adviesbureau.

Al met al kan Chevron de vervuiling niet ontkennen, maar verzet zich met hand en tand – en met schijnbaar oneindige middelen – om aansprakelijkheid te voorkomen. Dit zou namelijk de deur openzetten voor meer soortgelijke claims. Een juridische uitputtingsslag, waarbij het om zich heen slaat en met modder gooit om de tegenpartij zwart te maken. Het leunt hierbij op het investeringsverdrag tussen de Verenigde Staten en Ecuador.

Chevron gokt erop dat het de langste adem heeft en de tegenstanders (financieel) kan uitputten zodat zij de zaak moeten opgeven.

De details van deze smerige zaak zijn na te lezen op: http://www.rollingstone.com/politics/news/sludge-match-chevron-legal-battle-ecuador-steven-donziger-20140828