Dossier Duurzaam door de stad

Staat schuift probleem luchtvervuiling af op gemeenten en provincies

Staat schuift probleem luchtvervuiling af op gemeenten en provincies

09 november 2016

Amsterdam – De staat verwijst burgers die af willen van de luchtvervuiling in Nederland door naar gemeenten en provincies. In augustus spande Milieudefensie een rechtszaak voor gezonde lucht aan tegen de Nederlandse staat. De landsadvocaat stelt echter dat de eisers niet ontvankelijk zouden zijn, omdat ze aan het verkeerde adres zijn.

Met het verweerschrift reageert de staat inhoudelijk op de aanklacht van onder andere Milieudefensie en meer dan vijftig burgers. De eisers vinden dat de overheid te weinig doet aan het verbeteren van de luchtkwaliteit en dat Nederland daarmee mensenrechten schendt. De slechte luchtkwaliteit zorgt voor ernstige gezondheidsproblemen, waardoor Nederlanders gemiddeld dertien maanden korter leven.

Wereld op zijn kop

“De staat erkent weliswaar in het verweerschrift dat luchtvervuiling een probleem is, maar vindt dat lagere overheden het op mogen lossen”, aldus Anne Knol, campagneleider Mobiliteit bij Milieudefensie. “Dat is de wereld op zijn kop. De staat heeft de afgelopen jaren beslissingen genomen die de luchtkwaliteit slechter maakte, bijvoorbeeld 130 kilometer per uur op snelwegen. De staat moet met een actieplan voor gezonde lucht komen. Dat is de verantwoordelijkheid van de landelijke overheid, niet van gemeenten.”

De landsadvocaat noemt als een van de mogelijkheden die gemeenten hebben voor het verbeteren van de luchtkwaliteit het instellen van een milieuzone. Enkele gemeenten hebben dat al gedaan, maar kregen daarbij veel tegenwerking van de staat. Het kabinet kon bijvoorbeeld de handhaving makkelijker maken door het invoeren van een landelijk milieuzoneverkeersbord, maar weigerde dat te doen.

Overschrijdingen

In het verweerschrift verwijst de staat naar de Monitoringsrapportage NSL 2016, een rapport over de luchtkwaliteit van Nederland, dat vandaag uitkwam. Daarin staat dat EU-normen worden overschreden in elf gemeenten voor stikstofdioxide en in dertien gemeenten voor fijnstof. “In het verweerschrift worden deze overschrijdingen gebagatelliseerd door te zeggen dat de lucht nog nooit zo schoon is geweest”, zegt Anne Knol. “Alsof je wordt aangehouden voor het rijden door rood en dan zegt: maar ik reed hiervoor drie keer door groen.”

De maker van het NSL-rapport, het RIVM, stelt dat in 2015 op ongeveer 1000 plaatsen de norm voor stikstofdioxide is overschreden. Ook wordt verwacht dat het aantal overschrijdingen voor fijnstof in 2020 zal toenemen ten opzichte van 2015. Anne Knol: “Dit laat zien dat de regering er nog lang niet is en dus niet achterover moet gaan leunen, laat staan haar verantwoordelijkheid af mag schuiven op lagere overheden.”

Gerelateerde informatie: