Waarom we voor een fossielvrije economie TTIP en CETA moeten stoppen

Dankzij TTIP, CETA en vergelijkbare verdragen gaan we een hoge prijs betalen als we fossiele brandstof in de grond willen houden. Ook daarom protesteren we zaterdag 28 mei op de Nationale Actiedag tegen TTIP, CETA en andere fossiele verdragen.

Investeringsbescherming boven klimaatbescherming

Klimaatverandering maakt het noodzakelijk dat we zo'n 80 procent van onze olie-, gas- en steenkoolvoorraden in de grond laten zitten. Maar als we bedrijven op een of andere manier verbieden om ‘hun’ voorraden te winnen, dan zullen talloze schadeclaims het gevolg zijn. Verdragen als TTIP maken dit mogelijk met een verstrekkende bescherming van investeerders.

Zulke claims zetten een loodzware rem op de energietransitie waarmee we juist haast moeten maken. Alleen al de vrees voor dit soort claims kan politici ervan weerhouden de daadkracht te tonen die we juist zo hard nodig hebben. 

Die rem wordt ook al volop ingetrapt door fossiele bedrijven, zoals Lone Pine Resources dat de Canadese deelstaat Quebec aanklaagt voor 250 miljoen dollar, vanwege een moratorium op schaliegaswinning.

Nederland kan precies hetzelfde overkomen. Ook onze Tweede Kamer besloot tot een moratorium op schaliegas en Minister Kamp trok de vergunning van energiebedrijf Cuadrilla in. Het bedrijf gaat daartegen in beroep. Maar misschien dienen ze ook een schadeclaim in via het Energy Charter Treaty, om hun misgelopen verwachte winst alsnog binnen te halen.

Voorstanders van dit soort verdragen vinden dat investeerders recht hebben op een voorspelbaar beleidsklimaat. Investeerders kunnen schadeclaims indienen tegen de schending van ‘legitieme verwachtingen’. Als er iets onvoorspelbaar is dan is het wel een wereldwijde vervanging van ons fossiele-energiesysteem binnen enkele decennia. Maar noodzakelijk en urgent is het wel.

Grenzen open voor fossiel

Zelfs in een tijd waar we zo snel mogelijk moeten zien los te komen van fossiele energie, willen de voorvechters van meer vrijhandel zoveel mogelijk belemmeringen wegnemen voor de handel in fossiele brandstof.

Dankzij CETA zijn de grenzen van de EU opengegaan voor teerzandolie uit Canada. De TTIP-onderhandelingen hebben er al toe geleid dat de VS de export van steenkool en aardolie naar de EU heeft opengegooid. De volgende stap is de export van Amerikaans schaliegas, dat dan via tankers naar de EU moet worden vervoerd.

Voorstanders van dit soort handelsverdragen lijken te denken dat het allemaal geen invloed heeft op het klimaat. Tijdens de onderhandelingen over het klimaatakkoord in Parijs lekte er een memo uit van de Europese Commissie. Er stond in dat er in het klimaatakkoord absoluut geen afspraken over handel- en investeringsbeleid mochten komen. Omgekeerd wordt er in de gelekte teksten over TTIP geen woord gezegd over klimaatverandering.

Alles aan de kant voor vrijhandel

Voor vrijhandel gelden internationaal juridisch bindende regelingen, zoals het tribunaal van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de investeringsbescherming in bilaterale verdragen. Voor internationale klimaatafspraken geldt het tegendeel. Voor de afspraken in het klimaatakkoord van Parijs bestaat geen tribunaal of arbitragehof.

Klimaatbeleid dat de handel in de weg zit kan daardoor makkelijk afgeschoten worden, zoals laatst met India’s grootschalige programma voor zonne-energie gebeurde. De WTO verboodt het, omdat India alleen subsidie gaf voor nationale productie, een maatregel die zorgt voor draagvlak onder de bevolking en de ontwikkeling van een eigen duurzame industrie.

Zo’n maatregel om de eigen economie te beschermen zou oneerlijk zijn en wordt weggezet als ‘protectionisme’. Tegelijkertijd zou de ‘protectie' van investeerders via buitenrechtelijke arbitrageregelingen een noodzaak zijn.

Er is geen vergelijkbaar systeem om het klimaat te beschermen tegen de schadelijke elementen van vrijhandel, zoals de toename van goedkoop maar vervuilend transport en vervuilende productie, of de groei van handel in fossiele energie.

Conclusie

TTIP is een fossiel verdrag. Het beschermt een industrie waar we vanaf moeten. Laten we de logica omdraaien en een veilig klimaat verheffen boven het voortbestaan van de industrie van het verleden.

Kom in actie

Aanstaande zaterdag komen we in actie op ruim 20 plaatsen in Nederland. Sluit je aan bij de demonstraties in Amsterdam, Utrecht, Wageningen, Den Haag of Eindhoven. Of doe mee met een van de kleinere acties van Terneuzen tot Stadskanaal. Tegen TTIP en CETA en vóór een fossielvrije economie.

Kom in actie op 28 mei

 

Loading...