Waarom staat Tweede Kamer buitenspel bij herziening investeerdersrechten?

Nederland biedt grote bedrijven al meer dan een halve eeuw buitensporige bescherming bij conflicten met andere landen, via 90 investeringsverdragen. Het ministerie van buitenlandse zaken komt eindelijk met een herziening, maar de Tweede Kamer staat tot nu toe buitenspel. En dat terwijl we juist een stevige politieke én maatschappelijke discussie zouden moeten voeren over of we dit soort verdragen wel nodig hebben.

ISDS

Nederland heeft een groot aantal investeringsverdragen met andere landen. Deze verdragen geven investeerders vergaande bescherming en bevatten het zo controversiële investor-to-state dispute settlement (ISDS). Hierdoor kan bijvoorbeeld een multinational die naar olie gaat boren in een Afrikaans land een torenhoge schadevergoeding eisen voor eventueel misgelopen winsten in het geval de overheid besluit nieuwe (milieu-) wetten in te voeren.

De nadelen

Op dit moment loopt 10 procent van de investeringsclaims wereldwijd, via Nederlandse investeringsverdragen. Niet alleen Nederlandse bedrijven als Shell en Achmea, maar ook niet-Nederlandse bedrijven als Total,  Newmont en Vodafone gebruiken Nederlandse investeringsverdragen om nieuwe wetgeving, in de landen waar ze opereren, aan te vechten. Overheden trekken de nieuwe wetten vaak alweer in voordat het tot een rechtszaak komt, omdat ze bang zijn de zaak te verliezen en daarmee miljoenen, of soms zelfs miljarden, te moeten betalen.
De kritiek op buitenrechtelijke investeringsarbitrage groeit dan ook. Een aantal landen heeft haar investeringsverdragen beëindigd en/of grondig hervormd. Verder is het oordeel van een aanzienlijk aantal Europese rechters en juristen dat dit mechanisme in strijd is met het Europees recht.

Openheid

Wij vinden het noodzakelijk dat de Tweede Kamer op een transparante en open manier betrokken wordt bij het opstellen van de modeltekst voordat deze voor de komende jaren wordt vastgelegd.  Hierbij moet er ook input gevraagd worden van experts, maatschappelijke organisaties en het midden- en kleinbedrijf. En dan niet alleen  van Nederlandse bedrijven of organisaties, maar ook uit landen waarmee nieuwe verdragen zullen worden afgesloten, zodat op zorgvuldige en vakkundige wijze de verschillende maatschappelijke belangen meegewogen kunnen worden.

 Lees de hele brief hier

Loading...