english

Europa, luister naar terechte kritiek op handelsverdragen

Voor het eerst gaf de Europese Commissie toe dat haar globalisering ook verliezers kent. In hun visie 'Harnessing Globalization' pleiten Eurocommissaris Frans Timmermans en zijn Finse collega Jyrki Katainen voor 'progressieve handelsakkoorden' en het dempen van inkomensverschillen via de belasting. Een interessante draai en een grote overwinning voor de strijders tegen foute handelsdeals. Maar Timmermans moet dit niet doen om de rechtse nationalisten te pleasen.

OPINIE (verschenen in Trouw op 19 mei 2017)

Voor het eerst gaf de Europese Commissie toe dat haar globalisering ook verliezers kent. In hun visie 'Harnessing Globalization' pleiten Eurocommissaris Frans Timmermans en zijn Finse collega Jyrki Katainen voor 'progressieve handelsakkoorden' en het dempen van inkomensverschillen via de belasting. Een interessante draai en een grote overwinning voor de strijders tegen foute handelsdeals. Maar Timmermans moet dit niet doen om de rechtse nationalisten te pleasen.

Tot vorige week woensdag werden de argumenten van een ongekend brede groep critici weggezet als 'anti-globalisering' en 'anti-Europa'. Vrienden van Wilders en Trump werden ze genoemd, deze academici, consumentenorganisaties, boeren, vakbonden, ondernemers, duurzaamheidsclubs en voedsel- en privacywaakhonden. Eigenlijk neemt Timmermans nu bijna al hun kritiek over en komt hij met een medicijn tegen de oneerlijke effecten van globalisering.

Zijn intenties klinken goed. Een aantal ideeën is veelbelovend, zoals bindende afspraken over duurzaamheid in handelsverdragen. Desgevraagd zegt Timmermans dat CETA, het handelsverdrag tussen de EU en Canada, al 'grotendeels' voldoet aan deze nieuwe visie, maar uit het stuk blijkt dat een van de meest controversiële onderdelen niet ter discussie staat: het recht voor multinationals om staten aan te klagen via buitenrechtelijke arbitrage.

En zo zijn er nog veel meer gebreken in het stuk. Een groeiende groep Europeanen wil dat handel crisisproof is en leidt tot een eerlijker en duurzamer wereld. Zij bepleiten het respecteren van het klimaatakkoord van Parijs, het voorkomen van grote claims van multinationals en het beschermen van de macht van overheden om hun eigen regels te maken.

Solidair, eerlijk en duurzaam

Maar Timmermans c.s. lijken met deze maatregelen die groep nou net niet tegemoet te willen komen. Wat ze vooral willen: de angel halen uit het rechtse nationalisme. Wij geloven dat de Europese Commissie met een eerste beweging in de goede richting komt, maar wel om de verkeerde reden. Timmermans doelgroep zou moeten zijn: de groeiende groep mensen die vindt dat de economie solidair, eerlijk en duurzaam moet zijn. En zijn doel zou ook moeten zijn dat de economie eerlijker wordt en dat mens, dier en milieu belangrijker worden dan buitenlandse investeerders.

Op dit moment steunt nog maar de helft van de Nederlanders, een derde van de Duitsers en een vijfde van de Oostenrijkers handelsdeals als TTIP (handelsverdrag tussen VS en EU) en CETA. Er is een goed onderbouwd en keurig uitgesproken verzet tegen deze deals in Europa, Canada en de VS. Er verschijnen aan de lopende band studies waaruit blijkt dat deze deals economisch nauwelijks voordelen hebben, maar wel forse negatieve gevolgen hebben voor mens, dier en milieu. De economische logica van dit soort deals stamt uit de tijd waarin we in Nederland belastingdeals afsloten met Starbucks, net zoals Ierland dat met Apple deed, in ruil voor een volkomen verwaarloosbare economische winst. De kritiek daarop wordt steeds luider.

De EU moet handel in het teken zetten van een eerlijker en duurzamer Europa en burgers die klaar zijn met belastingdeals en de beschermende kracht van het bruto binnenlands product tegemoetkomen. Zij kunnen door hun betrokkenheid bij deze discussie de nog vage plannen van de Commissie concreet maken en de Europeanen echt beschermen tegen de nadelen, en juist laten profiteren van eerlijke handel. Wij helpen graag. Onze gezamenlijke toekomst staat namelijk op het spel en het alternatief ziet er niet fraai uit.

Door Freek Bersch, campagneleider Milieudefensie en Jurjen van den Bergh, coördinator van de TTIP-Alarmcoalitie

Loading...