Twee Argentijnse boeren vertellen over hun strijd

Door Han van de Wiel

Cristina Loaiza is boerin in het dorp Pinto, in de noordelijke provincie Santiago del Estero.“Het begint vaak dat er mensen in een nieuw model auto langskomen, die beweren de vooruitgang te brengen. ‘We hebben de grond gekocht, wij gaan hier soja verbouwen, en jullie mogen voor ons komen werken als opzichter.’

Om de meningen te peilen gaat de boerenbeweging MOCASE dan met de huishoudens overleggen of ze de grond willen verkopen. Mensen hebben die behoefte zelden, want ze zijn gewend aan de gemeenschappelijke grond, die ze al generaties bewerken.

Die discussies leiden tot het inzicht dat de grond van hen is, dat zij alles wat er op staat zelf hebben gebouwd. Waarom kan iemand van buiten zeggen dat het van hem is, dat hij nu de baas is?”

Dan komen vaak de bulldozers.“We organiseren ons daarna opnieuw om de grond te bezetten. Het is erg om je huis te verliezen, maar samen bouwen we een nieuw huis op. De bulldozers komen niet terug als duidelijk is dat we sterk en vastberaden zijn, en met veel mensen. Waar mensen georganiseerd zijn, blijft het land behouden.”

In het gebied rond Jocolí wordt geen soja verbouwd, maar de landconflicten zijn wel het indirecte gevolg van sojateelt, die vanuit de pampa oprukt naar de rest van het land, waardoor de grondprijs sterk stijgt.

Lena Mozas: “Boeren die eigen land hebben worden daarvan verdreven, en hun eigendommen worden vernield. Bedrijven komen met slinkse methodes. Er komt bijvoorbeeld een advocaat langs bij een boer en zegt dat hij vee wil kopen. ‘Als je hier je handtekening zet, is de koop bezegeld.’ Aangezien veel boeren analfabeet zijn, weten ze niet dat ze in werkelijkheid tekenen voor de verkoop van hun grond.”

Twee jaar geleden werden het huis en het land van een groot gezin in Jocolí met de grond gelijk gemaakt. Het land werd al langere tijd opgeëist door een advocaat, die aanbood een vervangend huis te bouwen. Het gezin ging daar niet op in.Mozas: “Het gezin had geen eigendomspapieren, maar in Argentinië heeft geen enkele inheemse boer papieren: ze hebben altijd op het land gewoond.

Op een dag stond de advocaat weer op de stoep en had een bulldozer meegebracht. Alles werd verwoest.

Met tien gemeenschappen hebben we eerst geprobeerd de bulldozer tegen te houden, maar die werd gesteund door de politie. En eigenlijk was er al niks meer te redden. Toen hebben we een tent opgezet en met vrijwilligers in vier dagen een huisje gebouwd.”