Industrieel verminkte landschappen

Dvd: Trotse vuilnisplukkers Rio

Dvd: Spike Lee over Katrina

Dvd / Blu-ray: Depp als kameleon

Televisie / internet: David tegen Goliath

Bioscoop: Maffiose vetmesterij

Als galeriehouder Eduard Planting de deur uitloopt voor een lunchpauze draait fotograaf J Henry Fair, in Amsterdam voor zijn inmiddels afgelopen expositie Abstraction of Destruction, demonstratief alle lichten uit. Sommige knopjes zijn bijkans onvindbaar, maar: uit zullen ze! “Door dit project weet ik dat al dit soort keuzen, hoe futiel ze ook lijken, bij elkaar opgeteld een grote milieu-impact hebben.”
Achter zijn verontrustende, verstilde foto’s van de lozing van zware metalen en chemicalieën, door grondstofwinning aangetaste landschappen en de BP-ramp in de Golf van Mexico zit een diepe verontwaardiging, zo blijkt al snel. Hij windt zich op over zijn landgenoten die de milieuramp al vóór die in Japan lijken te zijn vergeten. “Mensen laten zich in slaap sussen. De grote aantallen dolfijnenfoetussen die de laatste maanden aanspoelden zijn volgens de autoriteiten te wijten aan de koude winter. Maar hebben we niet een olieramp gehad met een onzeggelijke hoeveelheid weggelekte olie? En zijn die extreem giftige chemische oplosmiddelen niet over de olie verspreid om die te VERBERGEN!? De disinformatie in de VS en de bereidheid om die voor waar aan te nemen is beangstigend.”

Snuiten

Klimaatverandering? Daarin geloven de meeste Amerikanen volgens hem niet. “Hun mening staat vast, daar valt niet aan te tornen. Maar als ze mijn foto’s zien, worden ze toch vaak geraakt. En als ik ze uitleg dat bij het proces op de foto zoveel C02, zoveel dioxines, en een heleboel kwik in de omgeving wordt vrijgelaten, dringt informatie die ze eigenlijk al wel kennen opeens echt tot ze door. Kunst raakt mensen op een manier die geen dialoog kan evenaren.”
Het publiek emotioneel betrekken is de eerste stap, maar uiteindelijk gaat het Fair om bewustwording. Zijn foto’s worden dan ook steevast vergezeld van feiten over wat hij in beeld brengt. “Ik geloof in de macht van de consument. Als zij wc-papier waarvoor oerbossen zijn omgehakt boycotten en kiezen voor gerecycled papier, dan volgen de producenten vanzelf.” Met het idee dat milieubewust leven ingewikkeld is kan hij niks. “Het zijn allemaal persoonlijke keuzes. Wil jij dat oerbos verdwijnt zodat jij je neus kunt snuiten? Niet? Gebruik dan een stoffen zakdoek. Hoe moeilijk kan het zijn?”

Via Amazon is het fotoboek van J Henry Fair te bestellen. The Day After Tomorrow. Images of Our Earth in Crisis. Engelstalig, hardcover, 144 blz., $39,90. powerHouse Books, 2010. ISBN 9781576875605.

Meer fotoś www.industrialscars.com

Dvd: Trotse vuilnisplukkers Rio

Suiker, pindakaas, diamanten of zelfs spaghetti. Geef hem een 'materiaal' en de Braziliaan Vik Muniz maakt er kunst van. Het Oscar-genomineerde Waste Land, ongetwijfeld mede door zijn optimistische grondtoon verkozen tot publieksfavoriet op IDFA, volgt zijn grootschalige project om uit afval opgebouwde portretten te maken van een zestal vuilnisplukkers van 's werelds grootste afvalberg: Jardim Gramacho in Rio de Janeiro. Muniz fotografeert de mooie en karakteristieke beltbewoners en huurt ze vervolgens in om samen de immens grote afdrukken met afval te bedekken.

De film toont discussies tussen Muniz en zijn vrouw, die bang is dat deze afgedankte mensen na afloop van het project in een zwart gat zullen vallen. Zelf blijken zij daar net iets anders over te denken: zij verlagen zich niet tot drugs en hoererij en leren hun kinderen eerlijk te werken voor hun geld. Zo uitgeblust blijken ze ook niet te zijn. Een van hen redt boeken uit de zooi en vult daarmee een bibliotheekje. Een ander maakt van gevonden, nog net acceptabele ingrediënten enorme hoeveelheden eten voor haar lotgenoten. Er is zelfs een vakbond opgericht door een van de geportretteerden, waaraan ook een hospitaal is gekoppeld. Muniz schenkt hieraan de opbrengst van de kunstwerken.

Hoewel de film kijkers vooral confronteert met de sociale en morele aspecten van de positie van de vuilnisplukkers, dwingen de afvalbergen en de onzichtbare afvalproducenten ook tot keihard zelfonderzoek.

Waste Land is vanaf 26 mei verkrijgbaar op dvd.

Dvd: Spike Lee over Katrina

“Bush didn’t give a fuck”, stelt de zwarte filmmaker Spike Lee in het commentaar bij zijn documentaire When the Levees Broke: A Requiem in Four Acts. Het is in augustus alweer zes jaar geleden dat de orkaan Katrina dit overduidelijk maakte. In deze documentaire uit 2006 vol getuigenverslagen en beelden van de ramp laat de doorgaans zo uitgesproken Lee betrokkenen zelf vertellen hoe de bewoners van New Orleans keihard in de steek werden gelaten, al lang voor Katrina de stad net miste. Enkele dijken waaraan na de laatste overstroming in 1965 was begonnen, waren nog steeds niet voltooid. De uitvoering van veel dijken was gebrekkig. Nog altijd een ontluisterende film.

When the Levees Broke wordt vanaf 26 mei opnieuw uitgebracht op dvd.

Dvd / Blu-ray: Depp als kameleon

Naast de Pirates of the Caribbean-reeks maakten Johnny Depp en Gore Verbinski samen de heerlijke animatiewestern Rango. Depp verleende zijn stem aan het hoofdpersonage, maar ook Depps mimiek (à la Jack Sparrow) blijft duidelijk herkenbaar in de kameleon Rango. Na een auto-ongeluk zwerft de arme ziel dorstig door de Mojave woestijn. Hij vindt een onderkomen in het dorpje Dirt, waar water zo waardevol is dat het in de lokale bank ligt opgeslagen. Bij gebrek aan sherrif is het wachten op een overval. Een baantje waarvoor de salamander, die altijd droomde van een groots en meespelend leven, genipt is.

Rango is vanaf 6 juli verkrijgbaar op dvd/blu-ray.

Televisie / internet: David tegen Goliath

“Een modern realistisch sprookje over een schone maagd die bedreigd wordt door een vampier die op de loer ligt om haar leeg te zuigen”, zo beschrijft regisseur Risteard Ó Domhnaill zijn documentaire The Pipe. Tien jaar al verzet het Ierse vissersdorp Rossport zich tegen de bouw van een gaspijpleiding door Shell. De uitkomst is nog ongewis, maar het feit dat behalve het stuk pijp door het vooralsnog ongerepte natuurschoon (prachtig vanuit de lucht gefilmd) de hele infrastructuur voor de gaswinning is voltooid belooft niet veel goeds. De confrontaties met de politie zijn grimmig; de regering is pro-Shell. Door in te zoomen op de actievoerders (vaak lokale vissers) maakt de film duidelijk dat ze niet de relschoppers zijn die de media van hen maakt. Over hetzelfde dorp gaat de online te bekijken documentaire Pipe Down vertoond (zie www.vimeo.com/8668733).

The Pipe is van 16 t/m 22 juni op varierende tijdstippen te zien via de tv-zender Holland Doc24 (live stream via www.hollanddoc.nl). Hier is van 23 t/m 29 juni ook The End of the Line te zien, onder de titel Uitgevist uitgezonden op 22 juni om 23.50 uur op Nederland 2.

Bioscoop: Maffiose vetmesterij

Als Robert de Niro in Taxi Driver fokt boer Jacky Vanmarsenille zichzelf in Rundskop steeds verder op, tot knappens toe. Zijn frustratie sust hij door nog maar een hormonenpreparaat in zijn mik te douwen. Resultaat: zijn onrust wordt juist gevoed. De in België jubelend ontvangen speelfilm is losjes gebaseerd op de vetmestpraktijken op het platteland van Belgisch Limburg, waar in 1995 veearts Karel van Noppen vermoord werd nadat hij de noodklok luidde. Terwijl het politienet zich rond de louche hormonenspuiters sluit, wordt Jacky door een nieuw zakelijk contact geconfronteerd met een vernederende en ingrijpende gebeurtenis uit zijn jeugd. Zelfs de prachtige tussenshots van het onheilspellend rustige platteland voeren de spanning hoger op. De dieren zelf zijn zo goed als afwezig. Het effect van de groeihormonen op Jacky spreekt echter boekdelen.

Rundskop, vanaf eind mei in de bioscopen.

Down to Earth | Juni 2011