Was u er bij? Bekijk in de galerie uw foto!
Was u er niet bij? Bekijk de foto-impressie

Wat moet Milieudefensie doen?

Frank Mulder: Help mensen los van het systeem te denken

Wouter van Dieren: we zijn veel te moralistisch bezig geweest

Jan Rotmans: Grote behoefte aan bindende partij

En hier vind je de overige video's met Peter Tom Jones, Christiaan Hogenhuis, Els Bos en Hans Berkhuizen

Onder leiding van Sandra Rottenberg vond op 27 mei het Milieudefensie jubileumcongres plaats in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Met journalist Frank Mulder die onze economie omschrijft als de bus uit de film Speed, waar een bom onder zit die ontploft als de bus vertraagt en Christiaan Hogenhuis van de alliantie Fair & Green Deal, geïnspireerd door de New Deal van F.D. Roosevelt.

Transitiedenkers Jan Rotmans en Peter Tom Jones gingen in discussie over de rol van de milieubeweging in de transitie naar duurzaamheid. Ook Wouter van Dieren gaf zijn visie. Hij is een van de oprichters van Milieudefensie.

"Nog maar 40 jaar te gaan…"

"In 2050 hebben we het verspeeld, verknald. De Aarde is op. In 2050 hebben we de grens bereikt. Dát was de boodschap van de Club van Rome veertig jaar geleden."

Met die woorden opende Hans Berkhuizen, onze directeur, het jubileumcongres. "Bij Milieudefensie zijn we mensen met hoop en geloof in een bereikbare groene toekomst. Datzelfde optimisme, twintig jaar geleden, was onze reactie op het rapport van de Club van Rome. Ons Actieplan Nederland Duurzaam toonde aan dat alle 7 miljard mensen, stuk voor stuk, aangenaam kunnen leven mét behoud van natuur en biodiversiteit."

"Waarom worden we niet steeds groener en eerlijker? Zijn het de multinationals, die alleen aandacht hebben voor hun aandeelhouderswaarde? Maar volgens mij moeten we ook naar onszelf kijken. Naar onze manier van consumeren. Van meer willen, van rupsje nooit genoeg. Dát wil ik wel eens op de politieke agenda zien"

"Krachten bundelen, maatschappelijke organisaties, ambtenaren, bedrijven, politici, burgers... Samen met ú kan het! Samen met u zie ik aan de horizon wel die groene samenleving."

Onze economie is als de bus in de film Speed

Journalist Frank Mulder vergelijkt onze economie met een bus die niet langzamer kan rijden, want dan explodeert hij. Maar de brandstof raakt op, dus de enige uitweg is van de bus afspringen. We hebben een andere economie nodig.

"Milieudefensie kent het woord werknemer niet"

Els Bos van de FNV neemt plaats op de zeepkist. Zij roept Milieudefensie op om meer oog te hebben voor de werknemer. Als je baan op het spel staat, je pensioen is onzeker en de huur gaat omhoog, dan is duurzaamheid niet je grootste zorg. De milieubeweging en de vakbond kunnen daarin samen optrekken, om te zorgen voor producten die schoner én goedkoper zijn. En om te zorgen dat biologische productie ook eerlijk is, met fatsoenlijke arbeidsomstandigheden.

"We moeten vooral ruzie blijven maken"

Maarten Leseman van boerenvereniging ZLTO denkt na over hoe land- en tuinbouwers weer betekenisvol kunnen worden voor de omgeving. Zodat we ook over 40 jaar nog die wortel kunnen telen, en dat koeien kunnen grazen. Hij parafraseert Herman Wijffels: "de vorige eeuw stond de tegenstelling centraal, de individualisering. Dit wordt de eeuw van de idee, van de verbinding." Dus misschien toch geen ruzie meer maken...

"Waar het schuurt moet Milieudefensie zitten"

Jan Rotmans, transitiedenker en oprichter van stichting Urgenda stelt dat over 20 jaar milieuorganisaties misschien niet meer bestaan. "We gaan van horizontale verbanden - de zuilen - naar verticale. Mensen organiseren zich steeds meer in netwerken, niet meer in instituties."

Onduurzaamheid is eigenlijk verbroken verbindingen, zegt hij. Zoals de afstand tussen boer en consument.

Mantra's vervangen het denken

Wouter van Dieren, een van de oprichters van Milieudefensie mag afsluiten. "Als je als oude mannen en vrouwenclub nog iets wilt betekenen heb je humor nodig, betekenis en samenhang."

Van Dieren vindt het belangrijkste knelpunt dat Milieudefensie moet benoemen de vrije marktideologie. "De markt-isten zijn erger dan de marxisten van destijds. Waar is het grote denkwerk om dat feilloos bloot te leggen?"