Inleiding

Veel Nederlandse bedrijven en investeerders zijn nauw betrokken bij deze mensenrechtenschendingen en milieuproblemen in ontwikkelingslanden. Ze gebruiken goederen die daar zijn geproduceerd of ze hebben zelf dochterondernemingen/deelnemingen in die landen.

In Nederland zijn er veel regels ter bescherming van personeel, omwonenden en milieu. In het buitenland schieten regelgeving en overheidscontrole vaak tekort. Veel internationaal opererende bedrijven maken daar misbruik van.

Milieudefensie vindt dat Nederland en de Europese Unie de bedrijven moeten verplichten om maatschappelijk verantwoord te ondernemen. We pleiten voor regels die leiden tot eerlijke bedrijven en het aanpakken van achterblijvers.

Eerlijke bedrijven zijn transparant
De Nederlandse overheid moet ervoor zorgen dat bedrijven informatie geven over waar en hoe hun producten worden geproduceerd. Consumenten moeten immers kunnen weten of er kinderarbeid of milieuvervuiling 'in een product' zit. En hoe kun je bedrijven beoordelen, als zij niet transparant zijn over hun al dan niet verantwoorde daden?

Regels om achterblijvers aan te pakken
Globalisering rukt op, rechtvaardigheid loopt achter. Er zijn nog weinig internationale regels voor milieu, mensenrechten en arbeidsomstandigheden. In veel ontwikkelingslanden is de controle op bedrijven vrij mager, zoals bijvoorbeeld in Nigeria. Bedrijven aanpakken die betrokken zijn bij misstanden, is een taai karwei.

Door olielekkages vervuild gebied in Nigeria

De Nederlandse overheid kan drie dingen doen:

• De zeggenschap van Nederlandse moederbedrijven over hun buitenlandse dochters duidelijker vastleggen;

• In dit verband het begrip 'onrechtmatige daad' verduidelijken in een juridisch bindende gedragscode;

• Een milieu- en mensenrechtenfonds instellen voor buitenlandse gedupeerden, zodat zij een eerlijke kans hebben op een goed proces en er jurisprudentie wordt opgebouwd;

• Een 'autoriteit internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen' oprichten die actief het gedrag van Nederlandse multinationals beoordeelt.

Samenwerking
In Nederland werkt Milieudefensie samen met het Nederlandse MVO-platform, waarin 33 organisaties zijn vertegenwoordigd op het gebied van arbeidsomstandigheden, mensenrechten, milieu en ontwikkeling. Zij pleiten voor maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo). Ten behoeve van Europese regels werken we samen met de European Coalition for Corporate Justice, een koepel van nationale MVO-platforms. Daarnaast zijn we een van de initiatiefnemers van de Eerlijke Bankenwijzer, nemen we deel aan Banktrack, een wereldwijd netwerk van maatschappelijke organisaties en mensen die de activiteiten van de private financiële sector bijhouden en zijn we lid van VBDO, de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling.