Milieudefensie Arnhem vraagt aan Intratuin Arnhem of zij de verkoop van gevaarlijke producten voor bijen vandaag nog staakt. Directe aanleiding voor onze handtekeningenactie is de teruglopende bijenstand. Binnen Europa behoort Nederland tot de landen met de grootste bijensterfte. De afgelopen jaren is in ons land 30% van het honingbijenbestand te gronde gegaan.
Bijen zijn belangrijk voor ons voedsel
Wereldwijd zijn bijen in gevaar en dat heeft grote gevolgen voor mensen, dieren, de natuur. Als we de bij verliezen, verliezen we ons voedsel: 80% van de voedselgewassen is afhankelijk van bestuiving door de bij.
Op 10 maart 2011 bracht het milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) een early warning rapport uit over de dreigende bestuivingscrisis. Wereldwijd gaat het slecht met de bestuivende insecten terwijl gewassen die bestuiving nodig hebben op steeds grotere schaal worden verbouwd. Bijen zijn van cruciaal belang voor natuur, landbouw en voedselzekerheid. De ecologische veiligheid is in het geding. In het zuiden van China zijn bijen door veelvuldig gebruik van bestrijdingsmiddelen uitgestorven en zijn fruittelers noodgedwongen overgestapt op handmatige bestuiving.
Neonicotinoide-insecticiden
Uit wetenschappelijk onderzoek, bevestigd door milieuorganisatie UNEP van de Verenigde Naties, is gebleken dat de nieuwe generatie bestrijdingsmiddelen een belangrijke oorzaak vormt van de massale sterfte onder honingbijen, wilde bijen en hommels. De neonicotinoide-insecticiden (een zenuwgif) waarvan het middel imidacloprid de meest gebruikte is, zijn gevaarlijk voor bijen.
Bayer Garden
Milieudefensie Arnhem ontdekte bij de Arnhemse Intratuin producten van Bayer Garden waarin imidacloprid voorkomt. Het gaat hier met name om de middelen tegen luizen en spint. De gebruiksaanwijzing geeft duidelijke richtlijnen voor zorgvuldig gebruik trouwens, zoals maximaal twee keer per jaar, of niet tijdens de bloei toe te passen. Deze strenge richtlijnen geven al aan dat deze middelen niet zo onschuldig zijn. Echter, de tot 10.000 keer de toegestane norm van deze stoffen in het oppervlakte water nabij de Randstad wordt geweten aan het feit dat de grote, en de kleine gebruiker het met deze aanwijzingen niet zo nauw nemen.
Intratuin heeft een verkoopt ook Ecostyleproducten en producten van eigen merk tegen luizen en spint waarin deze stof niet zit.
Jaar van de bij
2012 is het Jaar van de Bij. Het hele jaar door is er aandacht voor wilde- en honingbijen. Dit is een project van de KNNV, Bijenstichting, EIS Nederland, NBV en IVN. Verder werken mee: Vroege Vogels, KNNV Uitgeverij, Naturalis, Alg. Ned. Imkervereniging, Bionext, EOSTA, het Bijenhuis, de Traay, Vivara, Boerenbond en Welkoop. Milieudefensie Arnhem heeft het convenant jaar van de bij ondertekend. Meer informatie is te vinden op www.jaarvandebij.nl
188 bijensoorten staan op de Rode Lijst
Er zijn 20.000 bijensoorten op aarde. In de Nederlandse natuur komen naar schatting nog circa 350 verschillende bijensoorten voor. Hiervan staan er 188 op de Rode Lijst wat aangeeft dat deze soorten met uitsterven zijn bedreigd.
Imkers in Nederland
Nederland telde in 2009 ongeveer 7000 imkers die naar schatting 63.000 bijenvolken hielden. Ongeveer een kwart van deze imkers (met naar schatting 32000 volken) levert bestuivingsdiensten aan de professionele landbouw.
De wintersterfte 2009-2010 bedroeg circa 29%. Nederland heeft daarmee de hoogste bijensterfte van Europa. Een “normale” wintersterfte is ca 8%.
Oorzaken van bijensterfte
Internationaal lopen er talloze onderzoeken naar de oorzaken van de sterke toename van de bijenvolksterfte. Het onderzoek wijst in de richting van een samenspel van elkaar wederzijds versterkende oorzaken
· Door monoculturen en het verarmen van het platteland door het grote gebrek aan akkerranden en bloemen in de bermen, is de drachtmogelijkheid voor bijen ernstig achteruit gegaan. Leefgebied en nestgelegenheid verdwijnen. Tegenwoordig lijkt het voor bijen makkelijker om te overleven in de stad dan op het platteland.
· Ook de genetische versmalling van de bijenpopulatie is zorgelijk.
· monotonisering en schaalvergroting in landbouw en landschap met als gevolg een te eenzijdig stuifmeel aanbod, niet goed verdeeld over het jaar;
· (voor de honingbij:) de opmars van de varroamijt en de daarmee gepaard gaande opmars van bijenziekten (visrussen) die door de mijt worden overgedragen;
· Nieuwe generatie bestrijdingsmiddelen
Gevolgen van bijensterfte
De terugloop van bestuivende insecten heeft nu reeds gevolgen voor landbouw en natuuroor de landbouw:
· Het gaat om sterk toenemende kosten van bestuiving en afnemende landbouwopbrengsten, mislukkende oogsten en afname van diversiteit van het voedselaanbod en schaarste van noten en fruit.
In Zuid China zijn perentelers noodgedwongen overgestapt op handmatige
bestuiving, voor Europa is die optie te duur. In Californië kampt de amandelindustrie
reeds met een bestuivingstekort.
Voor de ecologie zijn de gevolgen ook reeds merkbaar. Door wederzijdse afhankelijkheid van bepaalde wilde bestuivers en bepaalde wilde planten zijn in Nederland en Europa in de afgelopen eeuw al vele bijensoorten en bijbehorende plantensoorten verdwenen, een trend die doorzet.
Het laatste waar we natuurlijk op zitten te wachten is een extra crisis in de fruitteelt.
Wat kun je zelf doen om de bij te redden
· Kies in je tuin voor wilde bloemen en najaarsbloeiers,.
· Gebruik geen gevaarlijke bestrijdingsmiddelen, kies voor natuurvriendelijke bestrijdingsmiddelen en houd je aan de gebruiksaanwijziging.
· Koop biologisch voedsel.
· Vertel je vrienden en kennissen om dit ook zo aan te pakken.
