Maxime, red de Ogoni uit de olie

Reactie van staatssecretaris Bleker

Het ministerie van Economische Zaken heeft gereageerd op de brief van de Earth Alarm schrijvers aan de staatssecretaris. Hoewel het antwoord van een positieve houding getuigt, ontbreken concrete toezeggingen. 'We zijn in gesprek met Shell' is de samenvatting van het antwoord. Dat is helaas onvoldoende. Het ministerie drinkt al decennia lang kopjes koffie bij Shell, maar de vervuiling gaat door. Milieudefensie zal proberen om via de Tweede Kamer een hardere opstelling tegenover Shell af te wingen. Ondertussen is er in Ogoniland nog altijd niets opgeruimd.

Achtergrondinformatie Earth Alarm 130

• UNEP onderzocht honderden vervuilde lokaties

• Opruimen en herstellen gaat decennia duren

• Vervuild drinkwater en vernielde kreken

• Overheid en oliemaatschappijen

UNEP onderzocht honderden vervuilde lokaties

UNEP onderzocht in 2010 honderden locaties in Ogoniland waar olievervuiling vermoed werd. Het rapport is vernietigend over de werkwijze van Shell. Pijpleidingen en installaties werden niet goed onderhouden en gelekte olie werd niet goed opgeruimd. De saneringsaanpak van Shell richtte zich slechts op de bovenste decimeters van de grond. De olie zit echter tot 5 meter diep en de rest van de olie is intussen het grondwater ingespoeld.

Opruimen en herstellen gaat decennia duren

Shell heeft blijkbaar nooit gecontroleerd of de gebruikte aanpak effectief was en nu blijkt de olievervuiling veel ernstiger dan van te voren gedacht. Het opruimen en herstellen van mangrovebossen gaat volgens UNEP decennia duren. Het is een operatie die miljarden kost, waarvoor grond meters diep moet worden afgegraven en saneringsfabrieken moeten worden gebouwd. Bovendien is Ogoniland is nog maar het begin. Olievervuiling in andere delen van de Nigerdelta is  niet meegenomen in het onderzoek.

Vervuild drinkwater en vernielde kreken

Oliewinning veroorzaakt behalve olievervuiling ook schade aan de waterhuishouding en vervuiling met boorvloeistoffen. Materiaal dat bij het boren naar boven komt werd in Nigeria gewoon naast de boorlocatie gestort. Het drinkwater dat de mensen daar uit waterputten halen, blijkt onveilig te zijn, of zelfs giftig.  

Om boortorens en materieel ter plekke te krijgen werden kanalen en dijken gegraven, dwars door het kwetsbare krekengebied. De vervuiling van kreken heeft de ooit zo levendige visserijsector de das om gedaan. De permanente laag olie die op het water drijft, heeft vissen gedood of verjaagd.

Overheid en oliemaatschappijen

Bij haar onderzoek heeft UNEP ook gekeken naar de manier waarop overheid en oliemaatschappijen georganiseerd zijn. Ze wijst in haar rapport op tekortschietend toezicht in de Nigerdelta. In het rapport staan aanbevelingen voor het versterken van de positie van de Nigeriaanse overheid als toezichthouder.

Gebrekkig toezicht door overheden is volgens ons echter geen excuus voor Shell om in het buitenland lagere kwaliteitsstandaarden te hanteren dan in Nederland. Daarom vinden we dat in de eerste plaats Shell, als vervuiler, moet worden aangesproken. Daarin kan onze overheid ook een belangrijke rol spelen. Shell is immers afhankelijk van de Nederlandse overheid die het bedrijf helpt via diplomatieke kanalen en met aantrekkelijke fiscale regelingen.

Wat wil Milieudefensie?

Milieudefensie dringt al jaren aan op het herstel van de Nigerdelta. Oude vervuiling moet worden opgeruimd en schade aan waterlopen en bossen moet worden hersteld. In de toekomst moet Shell schade en vervuiling voorkomen.

Vraag daarom aan onze regering:
1) om met de Nigeriaanse overheid en de Verenigde Naties een schoonmaakoperatie op te zetten;
2) Nederlandse bedrijven in te schakelen bij het monitoren van het opruimwerk;
3) om er bij Shell op aan te dringen op te houden met het gasaffakkelen in Nigeria en de olievervuiling in de Nigerdelta op te ruimen